اکسی مورفون (نام تجاری: اوپانا) یک داروی مسکن اپیوئیدی (حاوی مخدر) است که برای مهار دردهای شدید و مداوم که با مسکنهای معمولی آروم نمیشوند، تجویز میشود. این دارو با اثر بر گیرنده های خاص در مغز، به کاهش احساس درد کمک می کند. در ادامه اطلاعاتی درباره موارد و نحوه مصرف اکسی مورفون، عوارض جانبی و تداخلات دارویی آن ارائه می شود.
نام عمومی: اکسی مورفون
نام تجاری: اوپانا
موارد و نحوه مصرف اکسی مورفون (اوپانا)
اکسی مورفون برای چه مواردی استفاده می شود؟
اکسی مورفون، یک مسکن اپیوئیدی است که عمدتاً برای تسکین دردهای شدید تجویز می شود. پزشک ممکن است در شرایط خاص، بسته به تشخیص خود، این دارو را برای موارد دیگری نیز تجویز کند.
نحوه عملکرد اکسی مورفون
اکسی مورفون با تاثیر بر گیرنده های درد در بدن، احساس درد را تغییر داده و در نتیجه، به کاهش درد کمک می کند. به بیان دیگر، این دارو نحوه درک و واکنش بدن به درد را تعدیل می کند.
اشکال دارویی و دوزهای موجود
اکسی مورفون با نام تجاری اوپانا (Opana) در دسترس است.
اشکال دارویی و دوزهای رایج:
- قرص های خوراکی طولانی رهش: ۵ میلی گرم، ۷.۵ میلی گرم، ۱۰ میلی گرم، ۱۵ میلی گرم، ۲۰ میلی گرم، ۳۰ میلی گرم، ۴۰ میلی گرم
- قرص های خوراکی ۵ میلی گرم، ۱۰ میلی گرم
عوارض جانبی اکسی مورفون (اوپانا)
عوارض جانبی رایج
در صورت بروز هر یک از عوارض جانبی زیر و آزاردهنده بودن آن ها، با پزشک خود مشورت کنید:
- حالت تهوع یا استفراغ
- تب
- خستگی یا خواب آلودگی
- خارش
- سردرد
- سرگیجه یا گیجی
- یبوست
- درد معده یا اسهال
- افزایش تعریق
- خشکی دهان
- مشکل در خواب
- کاهش اشتها
ممکن است عوارض جانبی دیگری نیز وجود داشته باشد که در اینجا ذکر نشده اند. در صورت بروز هر گونه عارضه جانبی غیرمعمول، با پزشک خود مشورت کنید.
عوارض جانبی جدی
اگرچه کمتر شایع هستند، اما عوارض جانبی جدی اکسی مورفون شامل موارد زیر است:
واکنش های آلرژیک شدید
اکسی مورفون می تواند باعث واکنش های آلرژیک جدی شود. در صورت بروز هر یک از علائم زیر، فوراً به اورژانس مراجعه کنید:
- مشکلات تنفسی یا خس خس سینه
- تپش قلب سریع
- تب یا احساس ناخوشی عمومی
- تورم غدد لنفاوی
- تورم صورت، لب ها، دهان، زبان یا گلو
- مشکل در بلع یا احساس گرفتگی گلو
- خارش، بثورات پوستی یا برجستگی های قرمز رنگ روی پوست (کهیر)
- حالت تهوع یا استفراغ
- سرگیجه، احساس سبکی سر یا غش
- گرفتگی عضلات معده
- درد مفاصل
خطر سوء مصرف و اعتیاد
سوء مصرف اکسی مورفون می تواند منجر به عوارض جانبی جدی مانند کما یا مرگ شود. سوء مصرف به معنای مصرف اکسی مورفون به روشی غیر از آنچه تجویز شده است، می باشد. اکسی مورفون را دقیقاً مطابق دستور پزشک مصرف کنید. در صورت احساس عدم تاثیر دارو، با پزشک خود مشورت کنید. در صورت بروز هر یک از علائم جدی زیر، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید یا به نزدیکترین اورژانس مراجعه کنید:
- گیجی ناگهانی یا احساس عدم هوشیاری
- احساس پارانویا یا بد گمانی
- افکار یا اقدامات خودکشی
- تشنج
مشکلات تنفسی
اکسی مورفون می تواند باعث تنفس آهسته یا سطحی شود، به خصوص اگر مشکلات تنفسی ناشی از بیماری دیگری دارید یا داروهای دیگری مصرف می کنید که می توانند باعث کند شدن تنفس شما شوند. در صورت بروز خواب آلودگی شدید یا مشکل در تنفس، به ویژه هنگام شروع مصرف اکسی مورفون یا افزایش دوز، به پزشک خود اطلاع دهید. در صورت بروز هر یک از علائم زیر، به اورژانس مراجعه کنید:
- تغییر رنگ پوست، از جمله کبودی لب ها و ناخن ها
- گیجی
- تنگی نفس
- احساس سرگیجه، سبکی سر یا غش
- تغییر در ضربان قلب یا ریتم قلب، مانند ضربان قلب سریع، آهسته، تپنده یا نامنظم
- تنفس آهسته یا سطحی
- خواب آلودگی بیش از حد یا مشکل در بیدار ماندن
افزایش درد و حساسیت به درد
اکسی مورفون ممکن است باعث آلودینیا شود، که به معنای احساس درد ناشی از چیزی است که به طور معمول باعث درد نمی شود، مانند شانه زدن مو. اکسی مورفون همچنین ممکن است باعث هایپرآلژزیا شود، که به معنای حساسیت بیش از حد به درد است. در صورت احساس درد ناشی از چیزهایی که قبلاً باعث درد نمی شدند، بدتر شدن درد یا افزایش حساسیت به درد، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. در صورت احساس بدتر شدن درد، از مصرف بیشتر اکسی مورفون خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث عوارض جانبی جدی شود.
کاهش عملکرد آدرنال (غدد فوق کلیه)
مصرف طولانی مدت اکسی مورفون می تواند باعث شود غدد فوق کلیوی شما به اندازه کافی کورتیزول (هورمون استرس) تولید نکنند. این وضعیت به عنوان نارسایی آدرنال شناخته می شود. نارسایی آدرنال می تواند در صورت استرس ناشی از تب، جراحی یا تروما بدتر شود. در صورت بروز هر یک از علائم نارسایی آدرنال زیر، به پزشک خود اطلاع دهید:
- حالت تهوع و استفراغ
- ضعف، خستگی یا کمبود انرژی
- فشار خون پایین
فشار خون پایین (هیپوتانسیون)
اکسی مورفون می تواند باعث فشار خون پایین شود. در صورت احساس ضعف یا سرگیجه، دراز بکشید. در صورت بروز هر یک از علائم فشار خون پایین زیر، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید:
- سرگیجه، احساس سبکی سر یا غش
- گیجی
- احساس ضعف یا خستگی
اسپاسم اسفنکتر اودی
اسفنکتر اودی یک دریچه عضلانی در بدن شما است که جریان صفرا و شیره های گوارشی از پانکراس به روده کوچک را کنترل می کند. هنگامی که این دریچه دچار اسپاسم می شود، ممکن است احساس گرفتگی عضلانی شدید ایجاد کند که باعث درد و انسداد جریان این شیره ها می شود و می تواند منجر به ناراحتی و مشکلات گوارشی شود. این عارضه در صورت نداشتن کیسه صفرا بیشتر احتمال دارد. در صورت بروز درد جدید یا بدتر شدن درد معده یا درد در قسمت بالای سمت راست ناحیه معده که به پشت یا شانه شما منتقل می شود، با یا بدون حالت تهوع و استفراغ، به اورژانس مراجعه کنید.
یبوست
برخی از افراد مصرف کننده اکسی مورفون دچار یبوست شدید شده اند. برخی نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته اند. در صورت بروز یبوست شدید، فوراً کمک بگیرید.
موارد احتیاطی و منع مصرف اکسی مورفون (اوپانا)
چه کسانی نباید از اکسی مورفون استفاده کنند؟
افراد دارای آلرژی: در صورت مصرف این دارو و بروز علائم واکنش آلرژیک، مصرف دارو را قطع کرده و فورا به پزشک خود اطلاع دهید.
افراد دارای مشکلات ریوی: مصرف اکسی مورفون برای افراد مبتلا به آسم شدید، مشکلات تنفسی یا سایر بیماری های ریوی توصیه نمی شود، زیرا می تواند این شرایط را تشدید کند.
افراد دارای انسداد روده: اکسی مورفون نباید در صورت وجود انسداد در روده یا باریک شدن معده یا روده مصرف شود، زیرا می تواند این شرایط را بدتر کند.
افراد دارای حرکت کند روده: اکسی مورفون می تواند ایلئوس فلجی (نوعی انسداد روده که در آن روده ها قادر به حرکت دادن غذا نیستند) را تشدید کند.
افراد دارای مشکلات کبدی: اگر کبد شما به درستی کار نمی کند، نباید از اکسی مورفون استفاده کنید. در صورت وجود نگرانی در مورد سلامت کبد، پزشک ممکن است آزمایش هایی را برای تعیین اینکه آیا کبد شما به اندازه کافی خوب کار می کند تا بتوانید این دارو را مصرف کنید، انجام دهد.
قبل از مصرف اکسی مورفون چه نکاتی را باید بدانم؟
- اکسی مورفون را فقط در صورت تجویز پزشک مصرف کنید و دقیقاً طبق دستورالعمل پزشک عمل کنید.
- اکسی مورفون را با افراد دیگر، حتی اگر شرایط مشابهی با شما دارند، به اشتراک نگذارید. این کار می تواند برای آن ها مضر باشد.
- اکسی مورفون را دور از دسترس کودکان نگهداری کنید. این دارو یک ماده کنترل شده است، زیرا می تواند مورد سوء استفاده قرار گیرد یا منجر به وابستگی شود. اکسی مورفون را در مکانی امن نگهداری کنید تا از سرقت آن محافظت شود. فروش این دارو غیرقانونی است.
- قرص های طولانی رهش اکسی مورفون را نشکنید، خرد نکنید، نجوید، حل نکنید، استنشاق نکنید یا تزریق نکنید. این کار می تواند خطر مصرف بیش از حد و مرگ را افزایش دهد.
- اکسی مورفون می تواند بر هوشیاری و هماهنگی شما تأثیر بگذارد. تا زمانی که متوجه نشدید اکسی مورفون چگونه بر شما تأثیر می گذارد، از رانندگی یا انجام سایر فعالیت هایی که نیاز به هوشیاری و هماهنگی دارند، خودداری کنید.
- افراد 65 سال و بالاتر ممکن است بیشتر در معرض برخی از عوارض جانبی اکسی مورفون باشند. اگر در این گروه سنی هستید، در مورد خطرات احتمالی با پزشک خود صحبت کنید.
- مصرف طولانی مدت اکسی مورفون ممکن است بر توانایی باردار شدن شما یا باردار کردن شریک زندگی تان تأثیر بگذارد. در صورت وجود هرگونه نگرانی، با پزشک خود مشورت کنید.
- اگر به طور منظم اکسی مورفون مصرف می کنید، بدون مشورت با پزشک، مصرف دارو را قطع نکنید. قطع ناگهانی اکسی مورفون می تواند باعث عوارض ترک جدی شود. در صورت بروز هر یک از علائم زیر، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:
- احساس بی قراری
- آبریزش چشم یا آبریزش بینی
- خمیازه کشیدن
- تعریق یا لرز
- درد عضلات، مفاصل یا کمر
- گشاد شدن مردمک چشم
- تحریک پذیری، اضطراب یا مشکل در خواب
- حالت تهوع، استفراغ، اسهال، گرفتگی معده یا از دست دادن اشتها
- افزایش فشار خون، سرعت تنفس یا ضربان قلب
- ممکن است پزشک از شما بخواهد نالوکسان (دارویی که برای معکوس کردن اثرات اکسی مورفون استفاده می شود) را در مواقع اضطراری در دسترس داشته باشید. اطمینان حاصل کنید که شما و مراقب تان می دانید چگونه از نالوکسان استفاده کنید. در صورت داشتن هر گونه سوال، با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید.
- اکسی مورفون منقضی شده، یا استفاده نشده را بلافاصله با بردن دارو به یک مرکز جمع آوری مجاز یا برنامه بازپس گیری دارو دور بیندازید. در صورت عدم وجود چنین برنامه ای، می توانید دارو را در توالت بیندازید.
قبل از مصرف اکسی مورفون چه اطلاعاتی را باید به پزشک خود اطلاع دهم؟
پزشک خود را از تمام بیماری ها و داروهای تجویزی یا بدون نسخه (OTC)، ویتامین ها / مواد معدنی، محصولات گیاهی و سایر مکمل هایی که استفاده می کنید، مطلع کنید. این کار به آن ها کمک می کند تا تعیین کنند که آیا اکسی مورفون برای شما مناسب است یا خیر.
به طور خاص، اطمینان حاصل کنید که در مورد موارد زیر صحبت می کنید:
بیماری های فعلی و سابقه بیماری: اگر هر یک از موارد زیر را دارید، به پزشک خود اطلاع دهید:
- آسیب به سر یا مشکلات مغزی، مانند تومورهای مغزی یا افزایش فشار در اطراف مغز
- تشنج
- مشکلات کبدی، کلیوی یا تیروئید
- مشکلات پانکراس یا کیسه صفرا
- مشکلات تنفسی، مانند آسم یا بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
- آپنه خواب
- مشکلات قلبی
- مشکلات ادرار کردن
- اختلال مصرف مواد یا زندگی با فردی که این مشکل را دارد.
- اختلال مصرف الکل
- سابقه مصرف بیش از حد مواد افیونی
- مشکلات سلامت روان
داروها و مکمل های دیگر: اکسی مورفون ممکن است با سایر داروها و مکمل ها تداخل داشته باشد. قبل از مصرف اکسی مورفون، پزشک خود را از تمام داروهای تجویزی یا بدون نسخه (OTC)، ویتامین ها / مواد معدنی، محصولات گیاهی و سایر مکمل هایی که استفاده می کنید، مطلع کنید.
بارداری: اکسی مورفون ممکن است به جنین آسیب برساند. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، به پزشک خود اطلاع دهید. پزشک به شما اطلاع می دهد که آیا در دوران بارداری یا تلاش برای باردار شدن باید اکسی مورفون مصرف کنید یا خیر. اگر به طور منظم در دوران بارداری اکسی مورفون مصرف کنید، ممکن است نوزاد شما علائم ترک داشته باشد که می تواند تهدید کننده زندگی باشد. اگر در دوران بارداری، به ویژه در اواخر بارداری، اکسی مورفون مصرف کرده اید، به پزشک خود اطلاع دهید.
شیردهی: در دوران شیردهی اکسی مورفون مصرف نکنید. اکسی مورفون می تواند وارد شیر مادر شود. اگر در حال شیردهی هستید یا قصد شیردهی دارید، به پزشک خود اطلاع دهید. اگر نوزاد شما بیش از حد معمول خواب آلوده است، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید و در صورت بروز مشکل در تنفس یا شل بودن نوزاد، به اورژانس مراجعه کنید.
تداخلات دارویی اکسی مورفون (اوپانا)
آیا اکسی مورفون با غذا یا نوشیدنی تداخل دارد؟
اکسی مورفون را با معده خالی، حداقل یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف کنید.
از مصرف الکل یا داروهای تجویزی و بدون نسخه ای که حاوی الکل هستند، خودداری کنید. مصرف الکل همزمان با اکسی مورفون می تواند خطر مصرف بیش از حد و مرگ را افزایش دهد.
آیا اکسی مورفون با داروهای دیگر تداخل دارد؟
همیشه پزشک خود را از تمام داروهای تجویزی و بدون نسخه (OTC)، ویتامین ها / مواد معدنی، محصولات گیاهی و سایر مکمل هایی که استفاده می کنید، مطلع کنید.
به خصوص، قبل از مصرف اکسی مورفون، در صورت استفاده از هر یک از داروهای زیر، با پزشک خود صحبت کنید:
- بنزودیازپین ها: مانند کلونازپام، دیازپام و لورازپام، که داروهایی برای درمان اضطراب، اسپاسم عضلانی یا تشنج هستند.
- داروهایی که باعث سرگیجه و خواب آلودگی می شوند: مانند مسکن های تجویزی، داروهای خواب، شل کننده های عضلانی و داروهای ضد اضطراب.
- داروهایی که بر سروتونین در بدن شما تأثیر می گذارند: مانند داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد اضطراب، داروهای درمان برخی از اختلالات سلامت روان، برخی از داروهای میگرن و برخی از داروهای ضد تهوع و استفراغ.
- مسکن های اپیوئیدی آگونیست/آنتاگونیست ترکیبی یا آگونیست جزئی: مانند بوپرنورفین، بوتورفانول و غیره، که داروهایی برای درمان انواع خاصی از درد یا اختلال مصرف مواد افیونی هستند.
- مهارکننده های مونوآمین اکسیداز (MAOI): که معمولاً برای درمان افسردگی یا بیماری پارکینسون استفاده می شوند.
- دیورتیک ها (قرص های ادرارآور): که برای کاهش ادم (احتباس مایعات) و فشار خون استفاده می شوند.
- داروهای آنتی کولینرژیک: شامل آنتی هیستامین ها و داروهایی که معمولاً برای مثانه بیش فعال، بیماری پارکینسون یا مشکلات معده استفاده می شوند.
- سایمتیدین: دارویی برای درمان سوزش معده.
این لیست ممکن است کامل نباشد و تمام تداخلات دارویی اکسی مورفون را شامل نشود. همیشه با پزشک خود مشورت کنید.
مصرف بیش از حد و فراموشی مصرف اکسی مورفون (اوپانا)
در صورت مصرف تصادفی بیش از حد اکسی مورفون چه باید کرد؟
اگر شما یا شخص دیگری بیش از حد اکسی مورفون مصرف کرده اید، فوراً به دنبال کمک پزشکی باشید یا با اورژانس (115) تماس بگیرید.
در صورت فراموشی مصرف یک نوبت اکسی مورفون چه باید کرد؟
اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کردید، از مصرف آن نوبت صرف نظر کنید و فقط نوبت بعدی را در زمان معمول خود مصرف کنید. از مصرف دو برابر یا اضافی دارو خودداری کنید.
نحوه نگهداری از اکسی مورفون
اکسی مورفون را در دمای اتاق (بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد) نگهداری کنید. قرار گرفتن در معرض دماهای بین ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتی گراد برای مدت کوتاهی (مثلاً در هنگام حمل و نقل) مجاز است. دارو را در مکانی خشک، خنک و به دور از نور نگهداری کنید. از نگهداری داروها در حمام و دستشویی خودداری کنید و همواره به خاطر داشته باشید که تمامی دارو ها باید دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگهداری شوند.
دیدگاه خود را به اشتراک بگذارید.