خلط، به طور طبیعی، بی رنگ است؛ پس چنانچه خلط، رنگ متفاوتی مانند رنگ زرد یا سبز داشته باشد ممکن است به نوعی عفونت ویروسی یا باکتریایی مبتلا شده باشید. خلط قهوه ای، قرمز یا سیاه نیز می تواند نشانه ای از وجود یک عارضه جدی تر باشد.
چرا رنگ خلط تغییر می کند
خلط، نوعی مخاط است که در قفسه سینه، تولید شده و در افراد سالم به مقدار زیادی وجود ندارد، مگر اینکه بیماری یا مشکل پزشکی زمینه ای وجود داشته باشد. سرفه کردن خلط نیز سرفه مولد نامیده می شود. خلط به رنگ های متفاوتی دیده می شود؛ بنابراین ممکن است در مورد معنای این رنگ ها سوالاتی پیش بیاید.
مطالعات به اهمیت رنگ خلط و اینکه آیا در تمام موارد بی اهمیت است یا مهم می پردازد؛ با این حال، آگاهی از تغییرات و مفاهیم احتمالی به دانستن زمان نیاز به درمان کمک می کند.
در ادامه، نام بیماری هایی که خلط تولید می کنند، دلیل احتمالی تغییر رنگ آن و زمان مراجعه به پزشک آورده شده است.
معنی رنگ های مختلف خلط چیست؟
رنگ خلط | تشخیص پزشکی |
---|---|
سبز یا زرد |
|
قهوه ای |
|
سفید |
|
سیاه |
|
بی رنگ |
|
خلط سبز یا زرد چه معنایی دارد؟
خلط سبز یا زرد معمولاً نشان دهنده ی این است که بدن در حال مبارزه با عفونتی مانند ذات الریه است. در واقع این نوع رنگ خلط از فعالیت گلبول های سفید خون ناشی می شود. البته در ابتدا ممکن است خلط زردی را مشاهده کنید که به سبز تغییر رنگ می دهد. معمولاً این تغییر با شدت و طول مدت بیماری اتفاق می افتد.
به طورکلی خلط سبز یا زرد معمولاً به علت وجود موارد زیر ایجاد می شود:
- برونکوپنومونی
- ذات الریه
- سینوزیت
- فیبروز کیستیک
خلط قهوه ای چه معنایی دارد؟
رنگ قهوه ای خلط به صورت رنگ "زنگ زدگی" دیده می شود و اغلب به معنای وجود خون قدیمی است. خلط قهوه ای ممکن است پس از مشاهده خلط قرمز یا صورتی نیز مشاهده شود.
به طور کلی خلط قهوه ای معمولاً به علت وجود موارد زیر، ایجاد می شود:
- ذات الریه باکتریایی
- برونکوپنومونی باکتریایی
- فیبروز کیستیک
- پنوموکونیوزیس (بیماری ریوی ناشی از استنشاق گرد و غبار صنعتی)
- آبسه ریه
خلط سفید چه معنایی دارد؟
خلط سفید معمولاً به علت وجود چندین مشکل سلامتی، از جمله موارد زیر، مشاهده می شود:
- برونکوپنومونی ویروسی
- بیماری ریفلاکس معده (GERD)
- بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)
- نارسایی قلبی احتقانی
در صورت سختی تنفس یا احساس تنگی در قفسه سینه با تولید خلط کدر، فوراً به پزشک مراجعه نمایید؛ زیرا ممکن است نشانه ای از نارسایی قلبی یا سایر عوارض جدی باشد.
خلط سیاه چه معنایی دارد؟
مشاهده خلط سیاه، که به عنوان ملانوپتزیس نیز شناخته می شود، ممکن است به این معنی باشد که مقدار زیادی از ماده ای سیاه رنگ گرد زغال را استنشاق کرده باشید. همچنین ممکن است به این معنا باشد که به عفونت قارچی مبتلا شده اید.
خلط سیاه معمولاً به علت وجود موارد زیر ایجاد می شود:
- سیگار کشیدن
- پنوموکونیوزیس
- عفونت قارچی
خلط بی رنگ چه معنایی دارد؟
بدن روزانه مخاط و خلط بی رنگ تولید می کند. این خلط معمولاً حاوی آب، پروتئین، آنتی بادی ها و برخی نمک های حل شده است که به مرطوب نگه داشتن سیستم تنفسی کمک می کند.
افزایش خلط بی رنگ ممکن است به این معنا باشد که بدن در تلاش برای خارج نمودن یک ماده تحریک کننده مانند گرده گل یا برخی ویروس ها است.
خلط بی رنگ معمولاً به علت وجود موارد زیر ایجاد می شود:
- رینیت آلرژیک
- برونکوپنومونی ویروسی
- ذات الریه ویروسی
خلط قرمز یا صورتی چه معنایی دارد؟
وجود خون احتمالاً علت مشاهده سایه ای از رنگ قرمز در خلط می باشد. رنگ صورتی نیز به عنوان سایه ای از رنگ قرمز در نظر گرفته می شود؛ بنابراین مشاهده ی خلط صورتی رنگ به این معنی است که خلط حاوی مقادیر اندکی از خون است.
خلط قرمز یا صورتی معمولاً به علت وجود موارد زیر ایجاد می شود:
- پنومونی (ذات الریه)
- سل
- نارسایی قلبی احتقانی (CHF)
- آمبولی ریه
- سرطان ریه
چنانچه ریه بیشتر از حد معمول خلط تولید می کند و دچار سرفه های شدید یا علائم دیگری مانند کاهش وزن یا خستگی هستید، با پزشک تماس بگیرید.
تغییر بافت و جنس خلط به چه معناست؟
قوام خلط ممکن است به دلایل متعددی تغییر کند. این قوام می تواند از شکل مایع مخاطی تا مایع چرکی (غلیظ و چسبنده) باشد. همچنین ممکن است که خلط در حین پیشرفت عفونت، غلیظ تر و تیره تر شود. علاوه براین، خلط در هنگام صبح یا در صورتی که بدن فرد دچار کم آبی باشد، غلیظ تر خواهد شد.
به طورکلی خلط شفاف که به آلرژی ها مربوط می شود، معمولاً به اندازه خلط سبز که در برونشیت باکتریایی مشاهده می شود یا خلط سیاه ناشی از عفونت قارچی، غلیظ و چسبنده نیست.
خلط کف آلود چه معنایی دارد؟
آیا خلط کف آلود (یا مخلوط) است: خلط سفید و کف آلود ممکن است نشانه ای دیگر از بیماری COPD باشد. البته ممکن است عفونت باکتریایی ثانویه ای نیز رخ داده باشد که رنگ خلط را به زرد یا سبز تغییر دهد.
خلط هم صورتی و هم کف آلود است: این ترکیب ممکن است به این معنی باشد که در مرحله نهایی نارسایی قلبی احتقانی هستید. درصورت مشاهده ی این نوع خلط به همراه تنگی نفس شدید، تعریق و درد قفسه سینه به دنبال امدادهای فوری پزشکی باشید.
چه زمانی باید با پزشک تماس بگیرید
هرچند خلط بخشی طبیعی از سیستم تنفسی است، اما چنانچه بر زندگی روزمره تأثیر بگذارد دیگر طبیعی نیست. اگر خلط شفاف، زرد یا سبز است بهتر است عجله نکرده و کمی صبر کنید. با این حال، سایر علائم خود را نیز زیر نظر داشته و ببینید که وضعیت بیماری چگونه پیش می رود.
درصورت مشاهده هرگونه خلط قرمز، قهوه ای، سیاه یا کف آلود فوراً به پزشک مراجعه نمایید، زیرا ممکن است نشانه ای از بیماری جدی تری باشد.
چگونه می توان از خلط خلاص شد
برخی از بیماری هایی که باعث ایجاد خلط می شوند به امدادهای فوری پزشکی نیاز دارند، درحالی که سایر آن ها به آنتی بیوتیک ها، داروهای دیگر و درمان های تنفسی پاسخ می دهند. در برخی از موارد شدید، انجام جراحی ممکن است ضروری باشد.
برخی از بیماری های ایجادکننده ی خلط ویروسی هستند؛ به این معنی که به آنتی بیوتیک ها پاسخ نمی دهند. در عوض، باید به خوبی غذا بخورید، آب بنوشید و استراحت کنید تا به مرور بهبود یابید.
همچنین می توانید برای بهبود سنگینی ریه ناشی از خلط، اقدامات زیر را انجام دهید:
- استفاده از بخور در خانه. مرطوب نگه داشتن هوا می تواند به نرم شدن خلط کمک کرده و اجازه دهد تا با سرفه آن را خارج کنید.
- غرغره با آب نمک. یک لیوان آب گرم را با 1/2 تا 3/4 قاشق چای خوری نمک، مخلوط کرده و غرغره کنید تا هرگونه خلط ناشی از آلرژی یا عفونت سینوسی در گلو نرم شود.
- استفاده از روغن اکالیپتوس. این روغن با نرم کردن خلط در سینه، عمل کرده و در محصولاتی مانند پماد ویکس یافت می شود.
- استفاده از داروهای خلط آور بدون نسخه. داروهایی مانند گایافنزین (موسینکس)، خلط را رقیق کرده و در نتیجه می توانید آن را راحت تر با سرفه خارج کنید. این دارو در شکل های مختلف برای بزرگ سالان و کودکان موجود است.
نتیجه گیری
سیستم تنفسی برای محافظت از ریه ها خلط تولید می کند، در صورتی که فرد مبتلا به یک بیماری شود رنگ و جنس خلط ممکن است تغییر کند.
چنانچه خلط را سرفه کردید، حتماً به ظاهر آن توجه کنید و اگر تغییری در رنگ، قوام یا حجم آن مشاهده نمودید حتماً با پزشک در میان بگذارید.
پرسش های متداول
آیا برای از بین بردن خلط سبز به آنتی بیوتیک نیاز دارید؟
خلط سبز علامتی از مبارزه با عفونت است. البته آنتی بیوتیک ها، در موارد عفونت ویروسی، اثری نخواهند داشت، اما برای درمان عفونت باکتریایی شدید، درصورت عدم بهبودی، آنتی بیوتیک تجویز می شود.
عوامل به وجود آورنده خلط سبز باکتریایی اند یا ویروسی؟
هم عوامل باکتریایی و هم ویروسی می توانند خلط سبز ایجاد کنند.
وجود خلط سبز چه معنایی دارد؟
داشتن خلط سبز معمولاً به این معناست که بدن در حال مبارزه با عفونت است. این عفونت ها می تواند شامل برونشیت، ذات الریه، سینوزیت یا فیبروز کیستیک باشد.
آیا در کووید-19 نیز خلط سبز ایجاد می شود؟
خلط سبز می تواند در عفونت های ویروسی مانند کووید-19 و برونشیت و همچنین در عفونت های باکتریایی نیز ایجاد شود. تنها راه برای تعیین اینکه آیا خلط سبز به دلیل کووید-19 ایجاد شده است یا خیر، انجام آزمایش است.
خلط سفید کفدار نشانه چیست؟
خلط سفید کفدار معمولاً به عفونتهای ویروسی یا حساسیتهای تنفسی مربوط میشود. همچنین ممکن است در شرایط خاصی مانند نارسایی قلبی یا ادم ریوی نیز دیده شود.
خلط سیاه از چه چیزی حکایت میکند؟
خلط سیاه میتواند به ذرات آلاینده، مصرف دخانیات، یا بیماریهای ریوی مزمن مرتبط باشد. این نوع خلط گاهی نشانه آلودگی محیطی یا آسیبهای جدیتر ریه است.
خلط زرد با سبز چه تفاوتی دارد؟
خلط زرد ممکن است در مراحل اولیه یک عفونت ویروسی دیده شود، در حالی که خلط سبز به طور معمول به عفونتهای باکتریایی اشاره دارد. تفاوت دقیقتر بستگی به علائم دیگر و شرایط بیمار دارد.
آیا خلط قهوهای همیشه به خون مرتبط است؟
خلط قهوهای میتواند ناشی از خون کهنه باشد، اما اغلب به عوامل دیگری مثل آلودگی، مصرف دخانیات یا بیماریهای مزمن تنفسی نیز مرتبط است.
آیا رنگ خلط در سرطان ریه تغییری ایجاد میکند؟
بله، در سرطان ریه، خلط ممکن است خونی، قهوهای یا حتی سیاه باشد. هرگونه تغییر ناگهانی یا غیرمعمول در رنگ و قوام خلط باید توسط پزشک ارزیابی شود.
آیا خلط زرد نشانه عفونت باکتریایی است؟
خلط زرد میتواند نشاندهنده عفونت باشد، اما همیشه باکتریایی نیست. در برخی موارد، مراحل اولیه یک عفونت ویروسی نیز میتواند خلط زرد ایجاد کند.
خلط بیرنگ نشانه چیست؟
خلط بیرنگ یا شفاف معمولاً نشاندهنده عدم وجود عفونت جدی است. این نوع خلط اغلب در آلرژیها، سرماخوردگیهای خفیف یا التهابهای غیرعفونی مشاهده میشود.
آیا تغییر رنگ خلط در اثر مصرف دارو ممکن است؟
برخی داروها، بهویژه آنتیبیوتیکها یا داروهای ضداحتقان، ممکن است رنگ و قوام خلط را تغییر دهند. تغییر رنگ خلط به تنهایی همیشه نشانه عفونت یا بیماری جدی نیست.
آیا خلط قهوهای اول صبح طبیعی است؟
خلط قهوهای که بیشتر صبحها مشاهده میشود، ممکن است به دلیل تجمع مخاط و آلایندهها در طول شب باشد. با این حال، اگر این خلط با علائمی مثل تنگی نفس یا سرفه مداوم همراه است، باید پزشک آن را بررسی کند.
آیا رنگ خلط در سینوزیت تغییر میکند؟
بله، در سینوزیت، خلط اغلب زرد یا سبز رنگ میشود. این تغییر رنگ به دلیل افزایش تعداد سلولهای التهابی و مواد مترشحه در سینوسها است.
خلط صورتی رنگ نشانه چیست؟
خلط صورتی رنگ ممکن است نشانهای از مخلوط شدن خون تازه با مخاط باشد و معمولاً در شرایطی مانند التهاب ریه، خونریزی خفیف در دستگاه تنفسی یا حتی نارسایی قلبی دیده میشود.
خلط طوسی رنگ چه معنایی دارد؟
خلط طوسی یا خاکستری رنگ معمولاً به آلودگی هوای شدید، قرار گرفتن در معرض دود، یا استفاده طولانیمدت از سیگار مرتبط است.
آیا تغییر ناگهانی در رنگ خلط نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد؟
بله، اگر تغییر ناگهانی در رنگ خلط همراه با علائمی مانند تب، کاهش وزن، خستگی شدید، یا تنگی نفس باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
آیا میتوان از رنگ خلط برای تشخیص دقیق بیماری استفاده کرد؟
رنگ خلط میتواند اطلاعات اولیهای در مورد وضعیت سلامت فرد بدهد، اما تشخیص دقیق نیاز به بررسی کاملتر، انجام آزمایش و مشورت با پزشک دارد. رنگ خلط بهتنهایی نمیتواند تمام جنبههای یک بیماری را نشان دهد.
دیدگاه خود را به اشتراک بگذارید.