چاقی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین بحرانهای سلامت عمومی در جهان تبدیل شده است. برآوردهای جهانی نشان میدهند که در سال ۲۰۲۲ حدود ۸۹۰ میلیون بزرگسال، یعنی نزدیک به یک نفر از هر هشت بزرگسال در دنیا، با چاقی زندگی میکردهاند. این وضعیت علاوه بر افزایش خطر بیماریهایی مانند دیابت نوع ۲، مشکلات قلبیعروقی و بیماریهای کلیوی، با افزایش احتمال ابتلا به برخی سرطانها نیز ارتباط دارد؛ از جمله سرطانهای پستان، روده بزرگ، کبد، پانکراس، کلیه و تیروئید.
در چنین شرایطی، داروهای جدید کاهش وزن از گروه GLP-1 که طی چند سال گذشته محبوبیت زیادی پیدا کردهاند، امید تازهای برای کنترل چاقی ایجاد کردهاند. با این حال، همزمان نگرانیهایی درباره ایمنی بلندمدت این داروها، بهویژه از نظر خطر سرطان، مطرح بوده است. اکنون یک مطالعه علمی تازه تلاش کرده به این پرسش پاسخ دهد.
این پژوهش که نتایجش در مجله معتبر Annals of Internal Medicine منتشر شده، دادههای ۴۸ کارآزمایی را بررسی کرده است؛ مطالعاتی که در مجموع بیش از ۹۴ هزار فرد مبتلا به دیابت نوع ۲، اضافهوزن یا چاقی را شامل میشدند. نتیجه کلی پژوهش نشان میدهد که داروهای GLP-1 احتمالاً تأثیری بسیار کم یا نزدیک به صفر بر خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با چاقی دارند.
دکتر چو-هان چیانگ، پژوهشگر بالینی و نویسنده اصلی این مطالعه، در توضیح یافتهها میگوید:
«داروهای GLP-1 اکنون توسط میلیونها نفر در سراسر جهان برای درمان دیابت و چاقی استفاده میشوند، اما ایمنی آنها از نظر خطر سرطان در بلندمدت هنوز بهطور کامل روشن نبوده است. برخی مطالعات مشاهدهای اولیه نگرانیهایی درباره سرطانهایی مانند تیروئید و پانکراس ایجاد کرده بودند.»
به گفته او، بررسی دادههای کارآزماییها تصویر دقیقتری ارائه میدهد. «نتایج ما نشان میدهند که دستکم در بازههای زمانی کوتاه تا میانمدت، مصرف این داروها با افزایش معنادار خطر سرطانهایی مانند تیروئید، پانکراس، پستان و کلیه همراه نیست.» با این حال، چیانگ تأکید میکند که سرطانها معمولاً طی چندین سال شکل میگیرند و بسیاری از این مطالعات دوره پیگیری نسبتاً کوتاهی داشتهاند؛ بنابراین پایش طولانیمدت همچنان ضروری است.
برخی از متخصصانی که در این مطالعه نقشی نداشتهاند نیز با احتیاط به نتایج نگاه میکنند. دکتر آنتون بیلچیک، جراح سرطان، معتقد است که برای نتیجهگیری قطعی درباره نقش این داروها در کاهش یا عدم کاهش خطر سرطان، به دادههای بلندمدتتری نیاز است. او میگوید:
«پیگیری یک تا دو ساله برای بیماریای مانند سرطان کافی نیست. علاوه بر این، در بسیاری از مطالعات، سرطان هدف اصلی نبوده و اطلاعات دقیقی از مدتزمان چاقی بیماران پیش از شروع درمان در دست نیست.»
در مقابل، برخی پزشکان به جنبه امیدوارکننده ماجرا اشاره میکنند. دکتر میرعلی، جراح چاقی، میگوید:
«کاهش وزن قابلتوجه و پایدار که با داروهای GLP-1 دیده میشود، از نظر تئوریک میتواند در درازمدت خطر برخی سرطانهای مرتبط با چاقی را کاهش دهد. اما برای اثبات این موضوع، به مطالعات طولانیتر با تمرکز مستقیم بر پیامدهای سرطانی نیاز داریم.»
در مجموع، یافتههای این پژوهش برای میلیونها مصرفکننده این داروها تا حدی اطمینانبخش هستند: شواهد فعلی نشان میدهند که تاکنون نشانه علمی معتبری مبنی بر افزایش خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با چاقی در اثر مصرف داروهای GLP-1 مشاهده نشده است. با این حال، جامعه علمی تأکید دارد که قضاوت نهایی درباره اثرات بلندمدت این داروها، به زمان و پژوهشهای گستردهتر نیاز خواهد داشت.
داروی مرتبط
اوزمپیک (سماگلوتید)
داروی اوزمپیک (Ozempic) با نام عمومی سماگلوتید، مشابه یکی از هورمون های طبیعی بدن (اینکرتین) می باشد که با افزایش سطح انسولین خو...
داروی مرتبط
تیرزپاتاید (مونجارو)
داروی تیرزپاتاید (Tirzepatide ) با نام تجاری مونجارو، دارویی است که با تاثیر بر هورمون ها در درمان دیابت نوع 2، کاهش وزن و آپنه ...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.