تزریق آمپول ب ث ژ در مثانه

تزریق آمپول ب ث ژ در مثانه، یکی از روش های ایمنی درمانی در درمان سرطان مثانه است که بر خلاف داروهای خوراکی یا تزریقی، دارو مستقیماً از طریق لوله ای وارد مثانه شده و سلول های سرطانی داخل آن را هدف قرار می دهد. آمپول ب ث ژ، یکی از اصلی ترین داروهای ایمونوتراپی است که ممکن است در مراحل اول سرطان مثانه تجویز شود.

آمپول ب ث ژ (BCG) برای سرطان مثانه

آمپول ب ث ژ (Bacillus Calmette-Guerin/BCG) یکی از روش های ایمونوتراپی در داخل مثانه (اینتراوزیکال) است. این داروی مایع از سویه ای از مایکوباکتریوم بوویس - همان باکتری مورد استفاده برای ساخت واکسن سل- ساخته شده است. در صنعت پزشکی، مایکوباکتریوم بوویس برای کاهش آسیب به بدن ضعیف می شود.

تزریق آمپول ب ث ژ معمولاً پس از انجام روش برداشتن تومور مثانه از طریق پیشابراه (TURBT) انجام می شود که نوعی عمل جراحی در مثانه برای حذف هرگونه بافت سرطانی قابل مشاهده است.

کدام بیماری کاندید درمان با تزریق آمپول ب ث ژ می باشد؟

از آمپول ب ث ژ برای درمان سرطان مثانه در مراحل اولیه استفاده می شود. مراحل اولیه سرطان مثانه، سرطان‌های مثانه‌ای در نظر گرفته می‌شود که عضله دیواره مثانه را درگیر نکرده اند. درمان با BCG برای سرطان مثانه ای که متاستاز داده است (به سایر قسمت های بدن منتشر شده است) مؤثر نیست.

در حال حاضر آزمایش های بالینی برای بررسی اثربخشی درمان با ب ث ژ برای بیماری های فیبرومیالژیا و دیابت در حال انجام است.

آیا تزریق واکسن ب ث ژ در مثانه نوعی شیمی درمانی است؟

خیر. اگرچه در درمان سرطان مثانه، نحوه انجام ایمونوتراپی داخل مثانه ای و شیمی درمانی داخل مثانه ای یکسان است، اما نوع و عملکرد داروها متفاوت می باشد. داروهای شیمی درمانی مستقیماً به سلول ها حمله می کنند، در حالی که ب ث ژ از قدرت سیستم ایمنی برای مبارزه با سرطان استفاده می کند.

درمان با آمپول ب ث ژ چقدر مرسوم است؟

آمپول ب ث ژ در حال حاضر رایج ترین روش در ایمنی درمانی داخل مثانه است که به منظور برای مبارزه با سرطان مثانه در مراحل اولیه تجویز می شود.

آمادگی برای تزریق آمپول ب ث ژ برای درمان سرطان مثانه

قبل از شروع درمان، پزشک، دستورالعمل های لازم را به شما می دهد تا به شما در آماده سازی برای انجام تزریق کمک کند. به طور کلی، شما باید از مصرف نوشیدنی های کافئین دار و ادرارآور به مدت چهار ساعت قبل از درمان خودداری کنید. پیش از شروع درمان، حتماً باید ادرار کنید تا مثانه کاملاً خالی باشد.

نحوه تزریق آمپول ب ث ژ در مثانه

قبل از شروع درمان، به منظور ایجاد راحتی بیشتر برای بیمار از بی حسی موضعی برای ناحیه تحت درمان استفاده می شود. در مرحله بعد، پزشک یک کاتتر (سوند/ لوله ادراری) را وارد مجرای ادرار قرار می دهد و محلول ب ث ژ مایع را در مثانه تزریق می کند.

به منظور اثربخشی درمان، محلول ب ث ژ باید با سلول های سرطانی تماس پیدا کند تا آنها را از بین ببرد. بنابراین، پس از تزریق دارو، پزشک سوند را خارج کرده و از شما می خواهد که به پشت، شکم و هر دو طرف پهلو (هر طرف برای 15 دقیقه) دراز بکشید.

هنگامی که این روند درمان تکمیل شد، می توانید از محل درمان خارج شوید. با این حال، توجه داشته باشید که باید حداقل تا یک ساعت از ادرار کردن خودداری کنید.

ب ث ژ بهتر است حداقل برای چه مدتی در مثانه باقی بماند؟

پس از تزریق، بهتر است محلول تا 2 ساعت در مثانه باقی بماند.

ب ث ژ در مثانه چه می کند؟

هنگامی که محلول ب ث ژ وارد مثانه می شود، سلول های سیستم ایمنی بدن تحریک شده و به سلول های سرطانی درون مثانه حمله می کنند.

عوامل مؤثر بر اثربخشی درمان با ب ث ژ

عوامل مختلفی می‌توانند بر اثربخشی این درمان تأثیر بگذارند. از جمله:

• آنتی‌بیوتیک‌ها: برخی از انواع آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند اثربخشی ب ث ژ را کاهش دهند. به همین دلیل، پزشک معمولاً توصیه می‌کند که قبل و بعد از تزریق از مصرف بیشتر آنتی‌بیوتیک‌ها خودداری کنید.
• ژل روان‌کننده: استفاده بیش از حد از ژل روان‌کننده برای وارد کردن کاتتر به مثانه می‌تواند محلول ب ث ژ را بیش از حد رقیق کرده و از تماس مستقیم آن با سلول‌های سرطانی جلوگیری کند.
• لیدوکائین: لیدوکائین یک ماده بی‌حس‌کننده موضعی است که می‌تواند اثربخشی دارو را کاهش دهد. به همین دلیل بهتر است از استفاده از لیدوکائین یا ژل‌های حاوی لیدوکائین در حین تزریق باید اجتناب شود.

برنامه درمان با آمپول ب ث ژ

دوره اولیه درمان با ب ث ژ، هفته ای یک بار و برای شش هفته متوالی انجام می شود.

اگر درمان مؤثر باشد، ممکن است درمان کنترلی تجویز شود. درمان کنترلی، به این صورت است که در فواصل سه، شش و دوازده ماه اول پس از دورۀ اولیه درمان، برای سه هفته متوالی و هفته ای یک بار، دارو تزریق می شود. درمان کنترلی ممکن است تا سه سال ادامه یابد.

آیا ب ث ژ ممکن است سایرین را بیمار کند؟

بله. داروهای مورد استفاده برای درمان با ب ث ژ حاوی باکتری های زنده هستند که می توانند به افراد دیگر منتقل شده و آن ها را بیمار کنند. برای کاهش خطر آلودگی، این دستورالعمل ها را به مدت حداقل شش ساعت پس از هر درمان دنبال کنید:

• از توالت های عمومی استفاده نکنید.
• مایعات زیادی بنوشید تا ادرار رقیق شود.
• حتماً روی توالت بنشینید و اکیداً از ادرار کردن به صورت ایستاده خودداری کنید.
• پس از ادرار، 2 فنجان مایع سفید کننده رقیق نشده را درون توالت ریخته، درب آن را ببندید، 15 تا 20 دقیقه صبر کنید و سپس سیفون را بکشید.
• اگر بی اختیاری ادراری (از دست دادن کنترل مثانه) دارید، بلافاصله پس از آلوده شدن، لباس ها را از تن خارج کرده و آن ها را در ماشین لباسشویی با آب داغ بشویید. از شستن آن ها با سایر لباس ها خودداری کنید.
• اگر از زیراندازهای ادراری استفاده می کنید، سفید کننده را روی زیرانداز بریزید، اجازه دهید خیس بخورد، سپس آن را در یک کیسه پلاستیکی قرار داده و در سطل زباله بیندازید.
• حتماً پیش از جمع کردن لباس ها و پدهای آلوده، از دستکش های یکبار مصرف استفاده کنید، و پس از آن دستکش را دور انداخته و دستان خود را با صابون بشویید.

به طور معمول، باید چند روز پس از هر جلسه درمان از داشتن رابطه جنسی خودداری کنید. علاوه بر این، در تمام روابط جنسی خود در کل طول دوره درمان، از کاندوم استفاده کنید. با پزشک خود در مورد دستورالعمل های خاص رابطه جنسی صحبت کنید.

خانم ها ممکن است دچار خشکی واژن شوند، به همین دلیل بهتر است با پزشک خود در مورد محصول مناسب برای بهبود خشکی واژن استفاده کنند. در صورت تمایل به برقراری رابطه جنسی، همسر آن ها حتماً باید از کاندوم استفاده کند.

در طول درمان با ب ث ژ، هرگز نباید بچه دار شد (چه برای خانم و  چه برای آقا).

رژیم غذایی مناسب در زمان درمان با ب ث ژ

در طول درمان، تغذیه نقش مهمی در بهبودی و کاهش عوارض جانبی دارد. اگرچه رژیم غذایی خاصی برای همه بیماران تجویز نمی‌شود، اما رعایت برخی نکات کلی می‌تواند به شما کمک کند.

اصول کلی رژیم غذایی در طول درمان با BCG:

• آب بنوشید: نوشیدن آب به مقدار کافی بسیار مهم است. آب به دفع سموم از بدن و کاهش التهاب کمک می‌کند.
• میوه‌ها و سبزیجات: مصرف انواع میوه‌ها و سبزیجات تازه به دلیل داشتن فیبر و آنتی‌اکسیدان‌ها، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند.
• غذاهای غنی از پروتئین: پروتئین برای ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده ضروری است. گوشت سفید، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات کم‌چرب و حبوبات منابع خوبی از پروتئین هستند.
• غذاهای غنی از ویتامین C: ویتامین C به تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند. مرکبات، توت‌فرنگی، کیوی و بروکلی منابع خوبی از ویتامین C هستند.
• غذاهای غنی از روی: روی به بهبود سیستم ایمنی کمک می‌کند. گوشت قرمز کم چرب، صدف، آجیل و دانه‌ها منابع خوبی از روی هستند.
• غذاهای کم‌چرب: از مصرف غذاهای چرب و سرخ‌شده خودداری کنید. این غذاها می‌توانند به التهاب دامن بزنند.
• فیبر: فیبر به هضم غذا کمک کرده و از یبوست جلوگیری می‌کند. میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات منابع خوبی از فیبر هستند.
• مایعات گرم: نوشیدن مایعات گرم مانند دمنوش ها و سوپ می‌تواند به ایجاد حس خوب کمک کند.

غذاهایی که مصرف آن ها باید محدود شده یا اجتناب کرد:

• کافئین: کافئین می‌تواند باعث تحریک مثانه و افزایش تکرر ادرار شود.
• الکل: الکل می‌تواند به کبد آسیب برساند و سیستم ایمنی را تضعیف کند.
• غذاهای تند و ادویه‌دار: این غذاها می‌توانند باعث التهاب مثانه شوند.
• غذاهای فرآوری شده و کنسرو شده: این غذاها حاوی مواد افزودنی هستند که ممکن است به بدن آسیب برسانند.

توجه: این توصیه‌ها کلی هستند و ممکن است لزوماً برای همه افراد مناسب نباشند. بهتر است قبل از ایجاد هرگونه تغییر در رژیم غذایی خود با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.

نکات مهم دیگر:

• رژیم غذایی متعادل: سعی کنید یک رژیم غذایی متعادل و متنوع داشته باشید.
• پرهیز از خوددرمانی: از مصرف هرگونه مکمل یا داروی گیاهی بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.
• نوشیدن کافی آب: نوشیدن آب به اندازه کافی به دفع سموم از بدن و کاهش التهاب کمک می‌کند.

با رعایت این نکات، می‌توانید بدن خود را تقویت کرده و روند بهبودی را تسریع کنید.

خطرات و فواید درمان با آمپول ب ث ژ چیست؟

مزایای درمان با ب ث ژ چیست؟

تزریق ب ث ژ همراه با برداشتن تومور درون مثانه از طریق پیشابراه، مؤثرترین درمان برای سرطان مثانه در مراحل اولیه است. این درمان می تواند سرعت رشد تومور را کاهش داده و یا آن را متوقف کند و احتمال نیاز به سیستکتومی (برداشتن مثانه) را در آینده کاهش دهد.

برخی از عوارض جانبی بالقوه درمان ب ث ژ چیست؟

بروز عوارض جانبی خاص در 24 ساعت اول پس از تزریق آمپول ب ث ژ طبیعی است. این عوارض جانبی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• مقدار کمی خون در ادرار.
• تب با درجه پایین (37.22-37.77 درجه سانتیگراد).
• خستگی.
• سوزش هنگام ادرار کردن.
• تکرر ادرار.
• درد عضلانی.
• درد مفاصل.

ممکن است پزشک داروهایی را برای مدیریت این عوارض جانبی بدهد.

در موارد معدودی عوارض دیگری نیز ممکن است بروز کنند که حتماً باید به پزشک مراجعه شود، از جمله:

• عارضه های پوستی.
• تب بالاتر از 38.5 درجه سانتیگراد.
• تهوع و استفراغ.
• بی اختیاری ادراری.
• گرفتگی عضلات مثانه.
• ناتوانی در ادرار کردن.
• عفونت های دستگاه ادراری.
• التهاب بیضه ها.
• انسداد مجرای خروجی ادرار.
• ضخیم شدن یا زخم شدن عضلات مثانه.
• نکروز (مرگ سلولی).
• سپسیس ب ث ژ (بیماری شبیه به سل که در صورت ورود محلول ب ث ژ به جریان خون ممکن است رخ دهد).
• نوتروپنی (کاهش سلول های سفید خون).
• پنومونیت حساسیتی ناشی از ب ث ژ (التهاب ریه).
• التهاب کبد

اگر درد، تب بالا یا هرگونه علائم عفونت را تجربه کردید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.

آیا بعد از درمان با ب ث ژ خطر عود سرطان مثانه وجود دارد؟

مانند بسیاری از سرطان ها، سرطان مثانه نیز به طور بالقوه ممکن است پس از درمان عود کند. از نظر آماری، در 40 درصد افرادی که تحت درمان با ب ث ژ قرار گرفته اند، عود مشاهده شده است. با این حال، توجه به این نکته مهم است که حتی اگر سرطان عود کند، ممکن است پیشرفت نکند.

سرطان مثانه با گرید پایین معمولاً منتشر نشده و سایر نواحی بدن را درگیر نمی کند.

در موارد کمی، پس از درمان ممکن است سرطان مثانه به صورت تهاجمی عود کند. اغلب در این وضعیت، انجام سیستکتومی (جراحی برای برداشتن مثانه) توصیه می شود.

دوره نقاهت و بهبودی

زمان بهبودی پس از هر جلسه درمان با ب ث ژ چه قدر طول می کشد؟

اکثر عوارض جانبی درمان طی دو تا سه روز از بین می روند. اگر علائم شدید است - یا بیش از 72 ساعت طول کشیده است- با پزشک خود تماس بگیرید.

چه زمانی می توانم به محل کار یا مدرسه برگردم؟

به طور کلی، اکثر افراد می توانند ظرف یک تا دو روز به محل کار یا مدرسه بازگردند. اما، تجربه هر کسی متفاوت است.

پیگیری‌های منظم و بهبود کیفیت زندگی پس از درمان با ب ث ژ

همانطور که پیش‌تر گفتیم، یکی از مهم‌ترین جنبه‌های این درمان، پیگیری‌های منظم پس از اتمام دوره درمان است. این پیگیری‌ها نه تنها به تشخیص زودهنگام عود بیماری کمک می‌کنند، بلکه به پزشک این امکان را می‌دهند تا از سلامت کلی شما اطمینان حاصل کند و در صورت نیاز، تغییراتی در برنامه درمانی ایجاد کند.

اهمیت پیگیری‌های منظم در این است که با انجام آزمایش های دوره‌ای مانند سیستوسکوپی، هرگونه تغییر مشکوک در بافت مثانه به سرعت شناسایی می‌شود و در صورت وجود سلول‌های سرطانی، درمان‌های تکمیلی آغاز می‌شود. همچنین، با پیگیری‌های منظم، عوارض جانبی احتمالی درمان نیز به سرعت شناسایی و مدیریت می‌شوند.

علاوه بر پیگیری‌های پزشکی، بهبود کیفیت زندگی پس از درمان نیز بسیار حائز اهمیت است. با تغییر سبک زندگی به سمت سالم‌تر، می‌توان به بهبود کیفیت زندگی و افزایش امید به زندگی کمک کرد. تغذیه سالم، ورزش منظم و مدیریت استرس از جمله عواملی هستند که به شما کمک می‌کنند تا بهتر با بیماری مقابله کنید.

حمایت‌های روانی نیز نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی دارند. صحبت با پزشک، روان‌شناس یا عضویت در گروه‌های حمایتی می‌تواند به شما کمک کند تا با احساسات خود بهتر کنار بیایید و با دیگر بیمارانی که تجربه مشابهی دارند ارتباط برقرار کنید.

در مجموع، تزریق آمپول ب ث ژ، یک روش درمانی موثر برای سرطان مثانه است. با رعایت دقیق دستورات پزشک، انجام پیگیری‌های منظم و اتخاذ سبک زندگی سالم، می‌توانید به بهبود کیفیت زندگی خود و افزایش طول عمر کمک کنید.