فولیک اسید تنها یک مکمل ساده نیست، بلکه یکی از عوامل مهم در پیشگیری از بروز نقایص مادرزادی جدی قلب، لوله عصبی و شکاف لب و کام است. در این مقاله، اطلاعاتی در مورد دوزهای دقیق مورد نیاز برای گروه های مختلف زنان، منابع غنی غذایی و زمان حیاتی شروع مصرف آن ارائه شده است.
اهمیت حیاتی مصرف فولیک اسید در دوران بارداری
فولیک اسید یا همان ویتامین ب9، نقشی بنیادین در حیات انسان ایفا می کند. این ماده که شکل مصنوعی و پایدارتر «فولات» محسوب می شود، مسئول مستقیم تولید سلول های جدید، سنتز DNA و تکامل ساختار ژنتیکی بدن است. اهمیت این ویتامین در دوران بارداری به قدری است که کمبود آن می تواند فرآیند رشد اندام های جنین را با اختلالات جبران ناپذیری روبه رو کند.
تحقیقات گسترده پزشکی ثابت کرده اند که حضور سطح کافی از این ماده در بدن مادر، پیش از تشکیل نطفه، از بروز نقایص جدی لوله عصبی (NTDs) جلوگیری می کند. این نقایص شامل موارد دردناکی همچون اسپینا بیفیدا (بیرون زدگی نخاع ناشی از بسته نشدن ستون فقرات)، اِنسفالوسل و آنانسفالی (عدم تشکیل بخش های اصلی مغز) است که در بسیاری از موارد منجر به ناتوانی دائمی یا مرگ نوزاد می شوند.
فواید گسترده و فراتر از سیستم عصبی
نقش فولیک اسید بسیار فراتر از تشکیل ستون فقرات جنین است. سالانه حدود ۳۰۰۰ نوزاد در ایالات متحده با نقایص لوله عصبی متولد می شوند که مصرف فولیک اسید می تواند در بسیاری موارد از بروز آن جلوگیری کند. این ویتامین، بخش های دیگری را نیز پوشش می دهد:
کاهش نقایص قلبی: طبق بررسی های دقیق در سال ۲۰۱۵، مصرف مکمل فولیک اسید خطر ابتلا به نقایص مادرزادی قلب را (که در ۸ مورد از هر ۱۰۰۰ تولد رخ می دهد) به طور چشمگیری کاهش می دهد. این نقایص می توانند دیواره های قلب، دریچه ها و رگ های اصلی منتهی به قلب را درگیر کنند و نوزاد را با جراحی های پیچیده روبه رو سازند.
پیشگیری از شکاف لب و کام: در بازه زمانی حساس هفته ششم تا دهم بارداری، اجزای دهان و لب جنین در حال پیوستن به هم هستند. کمبود فولیک اسید در این مرحله می تواند این اتصال را مختل کرده و منجر به ناهنجاری هایی شود که اصلاح آن ها نیازمند چندین مرحله جراحی سنگین است.
به چه میزان فولیک اسید نیاز دارید؟
بر اساس توصیه کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا، تمام زنان باردار می بایست روزانه حداقل ۶۰۰ میکروگرم فولیک اسید دریافت کنند. البته بیشتر ویتامین های دوران بارداری، حاوی این مقدار فولیک اسید هستند.
مصرف فولیک اسید پس از اطلاع از بارداری ممکن است خیلی دیر باشد، زیرا بسیاری از زنان تا ۶ هفته یا بیشتر پس از لقاح، متوجه بارداری خود نمی شوند در حالیکه نقص لوله عصبی در ماه اول بارداری، اغلب قبل از اینکه بسیاری از زنان متوجه بارداری خود شوند، رخ می دهد.
برای اطمینان از کافی بودن فولیک اسید بدن و جلوگیری از نقص لوله عصبی، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) توصیه می کند زنانی که قصد بارداری دارند یا در سنین باروری هستند، روزانه ۴۰۰ میکروگرم فولیک اسید مصرف کنند؛ البته اگر قبلاً فرزندی با نقص لوله عصبی به دنیا آورده اید، ممکن است در ماه های منتهی به بارداری بعدی و در طول چند ماه اول بارداری، به دوزهای بالاتری از فولیک اسید نیاز داشته باشید. پزشک می تواند در مورد دوز مناسب به شما مشاوره دهد.
همچنین، در شرایط زیر نیز ممکن است به دوزهای بالاتری از فولیک اسید نیاز داشته باشید:
- مبتلا به بیماری کلیوی هستید و دیالیز می شوید.
- مبتلا به بیماری سلول داسی شکل هستید.
- مبتلا به بیماری کبدی هستید.
- روزانه بیش از یک نوشیدنی الکلی مصرف می کنید.
- داروهایی برای درمان صرع، دیابت نوع 2، لوپوس، پسوریازیس، آرتریت روماتوئید، آسم یا بیماری التهابی روده مصرف می کنید.
آیا می توان فولیک اسید کافی را از طریق غذاها دریافت کرد؟
فولات طبیعی در بسیاری از غذاها از جمله سبزیجات برگ دار، چغندر و کلم بروکلی یافت می شود. برخی از مواد غذایی در ایالات متحده با فولیک اسید غنی شده اند. این مواد شامل موارد زیر هستند:
- غلات صبحانه.
- برنج.
- آب پرتقال.
- پاستا.
بسیاری از وعده های غلات صبحانه غنی شده، حاوی ۱۰۰ درصد فولیک اسید مورد نیاز هستند. با وجود این، تشخیص دقیق میزان دریافتی ممکن است دشوار باشد، مگر اینکه میزان فولات و فولیک اسید موجود در هر چیزی که می خورید را پیگیری کنید.
به طورکلی، هیچگونه تضمینی وجود ندارد که فولیک اسید کافی را فقط از طریق غذا دریافت کنید، بنابراین مصرف مکمل، بسیار مهم است.
اگر در اوایل بارداری دچار تهوع صبحگاهی باشید، ممکن است خوردن مقدار کافی از غذاهای غنی شده برای دریافت فولیک اسید مورد نیاز دشوار باشد. در این حالت، پزشکان برای اطمینان از دریافت فولیک اسید کافی معمولاً مصرف مکمل فولیک اسید یا ویتامین دوران بارداری حاوی فولیک اسید را قبل و در طول بارداری توصیه می کنند.
بطورکلی، نمی توان فقط از طریق مواد غذایی، فولات طبیعی زیادی دریافت کرد. با این حال، نباید روزانه بیش از ۱۰۰۰ میکروگرم (۱میلی گرم) فولیک اسید (از ویتامین ها، غذاهای غنی شده یا ترکیبی از هر دو) مصرف کرد.
گام های بعدی
هیچ راهی برای پیشگیری قطعی از تمامی نقایص مادرزادی وجود ندارد، با این حال، مصرف مقادیر کافی فولیک اسید قبل و در طول بارداری ممکن است به کاهش خطر ابتلا به موارد زیر کمک کند:
- نقص لوله عصبی.
- نقص مادرزادی قلب.
- شکاف کام.
- شکاف لب.
بنابراین، اگر قصد بارداری دارید، حتماً مصرف روزانه ویتامین های دوران بارداری را جدی بگیرید. ویتامین های دوران بارداری به شکل کپسول، قرص خوراکی و جویدنی در دسترس هستند. برای جلوگیری از ناراحتی معده، ویتامین های دوران بارداری را با غذا مصرف کنید.
فراموش نکنید که مصرف مکمل پس از اطلاع از بارداری (معمولاً هفته ششم به بعد) ممکن است برای پیشگیری از برخی نقایص لوله عصبی خیلی دیر شده باشد. بنابراین، پیشگیری را از همین امروز آغاز کنید، مواد غذایی غنی شده را به رژیم غذایی خود اضافه کنید و برای تعیین دوز دقیق و شخصی سازی شده، حتماً با پزشک متخصص مشورت نمایید تا از سمیت احتمالی ناشی از مصرف بیش از حد سایر مکمل ها نیز جلوگیری شود.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.