رژیم غذایی متنوع می‌تواند خطر بیماری‌های مزمن روده را کاهش دهد

پژوهش‌های علمی جدید نشان می‌دهند غذایی که انسان می‌خورد، تأثیری فراتر از تأمین انرژی روزانه دارد و می‌تواند مستقیماً سلامت روده و حتی خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن را تحت تأثیر قرار دهد. تمرکز این مطالعات بر میکروبیوم روده است؛ مجموعه‌ای پیچیده از میلیاردها باکتری و میکروارگانیسم که در دستگاه گوارش زندگی می‌کنند و نقشی کلیدی در هضم غذا، تنظیم سیستم ایمنی و حفظ تعادل بدن دارند.

دانشمندان مدت‌هاست می‌دانند که برهم خوردن تعادل این اکوسیستم میکروبی می‌تواند با بیماری‌هایی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر، بیماری‌های التهابی روده، دیابت نوع ۲، چاقی، بیماری‌های قلبی و حتی افسردگی مرتبط باشد. اکنون مطالعات تازه نشان می‌دهند که انتخاب‌های غذایی روزمره نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ این تعادل یا برهم خوردن آن دارند و می‌توانند پیامدهایی مهم برای سلامت یا بروز بیماری‌ها به همراه داشته باشند.

یکی از این مطالعات که اوایل سال ۲۰۲۵ در مجله معتبر Nature Metabolism منتشر شده، به نقش فیبر غذایی در پیشگیری از سرطان روده بزرگ پرداخته است. فیبر که در میوه‌ها، سبزی‌ها، حبوبات و غلات کامل یافت می‌شود، توسط بدن انسان هضم نمی‌شود، اما باکتری‌های روده آن را تجزیه می‌کنند. حاصل این فرآیند، تولید ترکیباتی به نام اسیدهای چرب کوتاه زنجیر است که از جمله آن‌ها می‌توان به بوتیرات و پروپیونات اشاره کرد. آزمایش‌های انجام‌شده روی سلول‌های انسانی و مدل‌های حیوانی نشان داده‌اند این مواد می‌توانند فعالیت ژن‌هایی را تغییر دهند که در رشد و مرگ سلول‌ها نقش دارند و به این ترتیب، رشد سلول‌های سرطانی را مهار کنند. با اینکه این یافته‌ها امیدوارکننده‌اند، پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای تأیید قطعی این اثرات، به مطالعات انسانی گسترده‌تری نیاز است.

در مورد لبنیات نیز یافته‌های علمی تازه‌ای به‌دست آمده‌اند. مطالعه‌ای که در مجله Nutrients منتشر شده نشان می‌دهد همه محصولات لبنی تأثیر یکسانی بر سلامت روده ندارند. بر اساس این تحقیق، مصرف بیشتر شیر با افزایش برخی باکتری‌های مفید روده مرتبط است؛ باکتری‌هایی که به کاهش التهاب و حفظ سد دفاعی روده کمک می‌کنند. در مقابل، مصرف بالاتر پنیر با کاهش تنوع میکروبی روده همراه بوده است. از آنجا که تنوع بالای باکتری‌ها یکی از نشانه‌های روده سالم به شمار می‌رود، این یافته‌ها توجه پژوهشگران را به تفاوت‌های ظریف میان انواع لبنیات جلب کرده است. با این حال، به دلیل محدود بودن تعداد شرکت‌کنندگان در مطالعه، متخصصان توصیه می‌کنند نتایج با احتیاط تفسیر شوند.

در مجموع، شواهد علمی تازه نشان می‌دهند سلامت روده بیش از آنکه به پیروی از یک الگوی غذایی خاص وابسته باشد، به کیفیت انتخاب‌های غذایی روزانه گره خورده است. مصرف منظم فیبر، توجه به نوع و میزان لبنیات، و گنجاندن طیف متنوعی از غذاهای گیاهی در رژیم غذایی می‌توانند به تقویت تنوع و کارکرد میکروبیوم روده کمک کنند. این یافته‌ها بر اهمیت نگاه پیشگیرانه به تغذیه تأکید دارند و نشان می‌دهند اصلاح عادات غذایی، راهکاری ساده اما مؤثر برای حمایت از سلامت روده و کاهش خطر بسیاری از بیماری‌های مزمن در بلندمدت است.

بیماری مرتبط سندرم روده تحریک پذیر (IBS) سندرم روده تحریک پذیر (IBS)، نوعی اختلال مزمن گوارشی است که باعث درد شکم، نفخ، یبوست و اسهال می شود. استرس و تغذیه نامناسب، باعث...

بیماری مرتبط سرطان کولون (سرطان روده بزرگ) سرطان کولون (روده بزرگ) نوعی سرطان است که در ابتدا باعث ایجاد توده های غیر سرطانی به نام پولیپ در روده بزرگ شده و با گذر زمان بر...

بیماری مرتبط بیماری التهابی روده بیماری التهابی روده از جمله بیماری های مزمن است که شامل دو نوع کرون و کولیت اولسراتیو می باشد. از علائم آن می توان به اسهال، خون...