پژوهشی جدید نشان می‌دهد مصرف استاتین‌ها، داروهای رایج برای کاهش کلسترول خون، ممکن است با کاهش خطر ابتلا به گلوکوما و نیاز کمتر به جراحی برای درمان این عارضه چشمی مرتبط باشد. با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای تأیید این ارتباط و مشخص شدن اثر واقعی داروها، به مطالعات بیشتری نیاز است.
برآوردها نشان می‌دهند حدود ۹۵ میلیون نفر در سراسر جهان به گلوکوما مبتلا هستند؛ عارضه‌ای که به عصب بینایی، مسئول انتقال اطلاعات دیداری از چشم به مغز، آسیب می‌زند. گلوکوما که گاهی دزد بینایی نامیده می‌شود، به‌تدریج باعث تاری دید و کاهش بینایی می‌شود و در برخی موارد می‌تواند به نابینایی کامل منجر شود. در حال حاضر، درمان قطعی برای این عارضه وجود ندارد و روش‌های درمانی معمول شامل داروها و جراحی هستند.
برخی از عوامل خطر گلوکوما سن، قومیت و سابقه خانوادگی هستند که تغییر دادن آن‌ها ممکن نیست. در مقابل، عواملی مانند سیگار کشیدن، مصرف طولانی‌مدت استروئیدها، چاقی، آپنه انسدادی خواب، فشار خون بالا و کلسترول بالا از جمله عوامل خطر قابل‌تغییر محسوب می‌شوند.
در این مطالعه که نتایج آن در مجله British Journal of Ophthalmology منتشر شده‌اند، پژوهشگران داده‌های پزشکی حدود ۲۱۰ هزار فرد بالای ۴۰ سال که سابقه مصرف استاتین داشتند را بررسی نموده و نتایج را با گروهی از افراد که هرگز این داروها را مصرف نکرده بودند، مقایسه کردند.
نتایج نشان دادند افرادی که استاتین مصرف می‌کردند، پس از پنج سال ۱۵ درصد و پس از ۱۰ سال ۱۰ درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به گلوکوما زاویه‌باز قرار داشتند. همچنین، پس از پنج سال، خطر نیاز به جراحی برشی گلوکوما در این افراد ۳۶ درصد، نیاز به جراحی کم‌تهاجمی ۵۵ درصد و نیاز به لیزر ترابکولوپلاستی انتخابی ۶۰ درصد کمتر بود. این کاهش خطر پس از ۱۰ سال نیز ادامه داشت.
رابرت واینرب، نویسنده اصلی مطالعه و استاد چشم‌پزشکی دانشگاه کالیفرنیا در سن‌دیگو، گفت:
«گلوکوما یکی از علل اصلی نابینایی برگشت‌ناپذیر است. کاهش خطر ابتلا به گلوکوما زاویه‌باز می‌تواند احتمال از دست دادن بینایی را کاهش دهد.»
بنجامین برت، متخصص چشم‌پزشکی در مرکز پزشکی اورنج کوست، که در این پژوهش مشارکت نداشت، نیز این یافته‌ها را جالب دانست. به گفته او، نتایج از این ایده حمایت می‌کنند که استاتین‌ها ممکن است اثرات محافظت‌کننده عصبی داشته باشند و از عصب بینایی نیز محافظت کنند؛ هرچند سازوکار دقیق این اثر هنوز مشخص نیست.
با وجود این، دنیل لیبمن، متخصص چشم‌پزشکی در مرکز چشم و گوش ماساچوست، هشدار داد که این مطالعه، با وجود اندازه بزرگ و طراحی مناسب، کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده و کنترل‌شده نیست و بنابراین نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند. او گفت:
«در این مرحله، لزوماً برای درمان گلوکوما به‌تنهایی مصرف استاتین را برای کسی شروع نمی‌کنم.»
به گفته لیبمن، برخی پژوهش‌ها احتمال داده‌اند که استاتین‌ها از طریق تأثیر بر مسیرهای زیستی مرتبط با تخلیه مایع چشم، کاهش التهاب یا محافظت از اعصاب به کنترل گلوکوما کمک کنند. با این حال، پژوهشگران تأکید دارند که استاتین‌ها در حال حاضر نباید جایگزین درمان‌های استاندارد کاهش فشار داخل چشم شوند و برای روشن شدن نقش آن‌ها در پیشگیری و درمان گلوکوما، انجام مطالعات آینده‌نگر و کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی‌شده ضروری است.
بیماری مرتبط
گلوکوما (آب سیاه چشم)
بیماری گلوکوما یا آب سیاه چشم نوعی بیماری چشمی است که در اثر صدمه به عصب بینایی در پشت چشم به وجود می آید که اغلب به خاطر فشار ز...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.