نتایج دو کارآزمایی بالینی فاز سوم نشان میدهند داروی آزمایشی کاهش وزن ریتاتروتاید (Retatrutide) میتواند علائم آپنه انسدادی خواب را در افراد دارای اضافهوزن یا چاقی به میزان قابلتوجهی کاهش دهد. این دارو که بهصورت تزریق هفتگی استفاده میشود، در برخی شرکتکنندگان شدت آپنه خواب را از متوسط یا شدید به خفیف رساند.
آپنه انسدادی خواب اختلالی شایع است که در آن تنفس فرد هنگام خواب بهطور مکرر متوقف میشود یا برای مدتی کاهش مییابد. این وضعیت میتواند باعث افت سطح اکسیژن خون، خروپف و خوابآلودگی در طول روز شود و خطر ابتلا به مشکلاتی مانند بیماریهای قلبیعروقی، دیابت نوع ۲ و زوال عقل را افزایش دهد. اضافهوزن و چاقی نیز از مهمترین عوامل خطر این اختلال محسوب میشوند.
در حال حاضر، یکی از روشهای اصلی درمان آپنه خواب استفاده از دستگاه CPAP است که با ماسکی روی بینی و دهان، به حفظ جریان هوا هنگام خواب کمک میکند. با این حال، نتایج دو کارآزمایی جدید که در مجله New England Journal of Medicine منتشر شدهاند، نشان میدهند داروهای کاهش وزن نیز ممکن است در بهبود این وضعیت نقش داشته باشند.
در این پژوهشها، اثر ریتاتروتاید روی ۶۹۱ فرد دارای اضافهوزن یا چاقی و آپنه خواب متوسط تا شدید بررسی شد. از این تعداد، ۲۴۳ نفر دیابت نوع ۲ نداشتند و ۴۴۸ نفر به این وضعیت مبتلا بودند. شرکتکنندگان به چهار گروه تقسیم شدند و هفتهای یک بار دارونما یا دوزهای ۴، ۹ یا ۱۲ میلیگرمی ریتاتروتاید دریافت کردند. این بررسی ۸۰ هفته ادامه داشت و وضعیت آپنه خواب افراد با ثبت تعداد وقفهها و کاهشهای تنفسی در هر ساعت خواب ارزیابی شد.
نتایج نشان دادند هر سه دوز دارو تا هفته بیستوچهارم علائم آپنه خواب را بهبود دادهاند. در هفته هشتادم، در افراد بدون دیابت، دوزهای ۴، ۹ و ۱۲ میلیگرمی بهترتیب شاخص آپنه-هیپوپنه (تعداد وقفهها و وقفههای نسبی تنفس) را بهطور متوسط ۲۳، ۳۴ و ۳۲ مورد در ساعت کاهش دادند. این میزان در گروه دارونما کمتر از ۱۰ مورد بود. در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نیز کاهش مشابهی مشاهده شد؛ بهطوریکه تعداد اختلالات تنفسی با دوزهای مختلف بین ۲۰ تا ۲۶ مورد در ساعت کاهش یافت، درحالیکه این رقم در گروه دارونما ۱۰ مورد بود.
ران گرونشتاین، نویسنده ارشد پژوهش و استاد پزشکی خواب در مؤسسه تحقیقات پزشکی وولکاک استرالیا، نتایج را مهم توصیف کرد و گفت:
«افراد زیادی با آپنه خواب متوسط تا شدید بهدنبال گزینههای جایگزین برای دستگاه CPAP هستند.»
او همچنین به مزیت متابولیکی ریتاتروتاید اشاره کرد و توضیح داد که این دارو علاوه بر کاهش وزن، میتواند به بهبود اختلالات متابولیکی نیز کمک کند؛ مزیتی که دستگاه CPAP فراهم نمیکند.
گرونشتاین تأکید کرد بهبود علائم آپنه خواب احتمالاً نتیجه کاهش وزن بوده است و شواهدی وجود ندارد که ریتاتروتاید بهطور مستقل و مستقیماً بر کنترل تنفس اثر بگذارد.
میر علی، جراح و متخصص پزشکی چاقی در مرکز کاهش وزن جراحی مموریالکر، که در این پژوهش مشارکت نداشت، نیز گفت:
«بهبود آپنه انسدادی خواب با کاهش وزن، در افراد مبتلا به چاقی مفرط، صرفنظر از اینکه کاهش وزن چگونه حاصل شده باشد، یافتهای بهخوبی تثبیتشده است. در واقع، آپنه انسدادی خواب اغلب یکی از نخستین مشکلاتی است که پس از کاهش وزن بهبود پیدا میکند.»
با وجود نتایج امیدوارکننده، ریتاتروتاید هنوز در مرحله کارآزماییهای بالینی فاز سوم قرار دارد و از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا یا سایر مراجع تأیید نشده است. گرونشتاین نیز بر ضرورت انجام پژوهشهای بیشتر تأکید کرد. علی نیز تأکید کرد که پیش از آنکه بتوان یک دارو را جایگزین درمانهای رایج آپنه خواب کرد، باید مشخص شود که آیا این دارو، مستقل از کاهش وزن، تأثیری بر بهبود این اختلال دارد یا خیر.
بیماری مرتبط
آپنه خواب
راهنمای کامل آپنه خواب و وقفه تنفسی شبانه؛ تفاوت آپنه انسدادی (OSA) و مرکزی، علت خروپف بلند و خستگی روزانه، آزمایش پلیسومنوگراف...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.