سالهاست پژوهشگران میدانند که تغذیه سالم میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، دیابت و فشار خون بالا را کاهش دهد، اما اکنون نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهند کیفیت رژیم غذایی ممکن است در سلامت مغز نیز نقش مهمی داشته باشد. این مطالعه حاکی از آن است که رژیمهای غذایی ضدالتهاب با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل، بهویژه در افرادی که نشانههای اولیه بیماری آلزایمر را دارند، مرتبط هستند.
نتایج این پژوهش که در مجله JAMA Network Open منتشر شده، از بررسی اطلاعات هزار و ۸۶۵ فرد ۶۰ سال به بالا در سوئد بهدست آمده است. پژوهشگران این افراد را تا ۱۵ سال زیر نظر گرفتند و در این مدت، ۲۴۰ نفر به زوال عقل مبتلا شدند. سپس الگوی غذایی شرکتکنندگان را با استفاده از یک پرسشنامه شامل ۹۸ ماده غذایی ارزیابی کردند تا مشخص شود کیفیت رژیم غذایی چه ارتباطی با خطر ابتلا به این بیماری دارد.
پژوهشگران سه الگوی غذایی مختلف را بررسی کردند. نخست، رژیم مدیترانهای که بر مصرف بیشتر میوه، سبزی، حبوبات، مغزها، غلات کامل و ماهی و مصرف کمتر گوشت قرمز و فرآوریشده تأکید دارد. دوم، رژیم مبتنی بر شاخص تغذیه سالم (AHEI) که کیفیت کلی رژیم غذایی را میسنجد و سوم، رژیم غذایی ضدالتهاب که میزان تأثیر مواد غذایی بر التهاب بدن را ارزیابی میکند.
برای بررسی وضعیت مغز، محققان از نشانگرهای زیستی موجود در خون استفاده کردند. این نشانگرها میتوانند سالها پیش از بروز علائم، تغییرات مرتبط با بیماری آلزایمر را آشکار کنند. در بیماری آلزایمر، پروتئینهایی مانند آمیلوئید بتا و تاو بهتدریج در مغز تجمع پیدا میکنند، اما وجود این تغییرات همیشه به معنای ابتلای قطعی به زوال عقل نیست و بسیاری از افراد بدون بروز علائم نیز این تغییرات را دارند.
نتایج نشان دادند افرادی که بیشترین پایبندی را به رژیم غذایی با خاصیت ضدالتهابی داشتند، در صورت داشتن نشانگرهای اولیه آلزایمر، ۲۱ تا ۲۹ درصد کمتر از دیگران در معرض ابتلا به زوال عقل قرار گرفتند. در مقابل، رژیم مدیترانهای تنها در افرادی اثر محافظتی نشان داد که در ابتدای مطالعه سطح پایینتری از نشانگرهای زیستی آلزایمر را داشتند.
آنجا مرهار، نویسنده مسئول این پژوهش از دانشگاه لیوبلیانا و مؤسسه کارولینسکا سوئد، تأکید کرد که این مطالعه از نوع مشاهدهای است و نمیتواند ثابت کند که تغییر رژیم غذایی بهطور مستقیم از زوال عقل پیشگیری میکند یا میتواند روند بیماری را تغییر دهد. با این حال، به گفته او، یافتهها با شواهد فزایندهای همسو هستند که نشان میدهند کیفیت تغذیه همچنان یکی از عوامل مهم در حفظ سلامت مغز به شمار میرود.
در همین حال، امر مکسوئینی، متخصص نورورادیولوژی و مدیرعامل Re:Cognition Health که در این پژوهش مشارکتی نداشت، گفت:
«یکی از امیدوارکنندهترین جنبههای این مطالعه آن است که نشان میدهد سرنوشت افراد تنها توسط عوامل زیستی تعیین نمیشود.»
به گفته او، حتی افرادی که آزمایش خون آنها خطر بالاتر آلزایمر را نشان میدهد نیز ممکن است با اصلاح سبک زندگی، بتوانند زمان بروز زوال عقل را به تأخیر انداخته و یا بهطور کلی جلوی بروز آن را بگیرند.
البته متخصصان هشدار میدهند که نباید این نتایج را بیش از حد تفسیر کرد. هنوز هیچ ماده غذایی یا مکملی نتوانسته از زوال عقل پیشگیری کند یا بیماری آلزایمر را درمان نماید. در عوض، شواهد علمی نشان میدهند که کیفیت کلی رژیم غذایی و حفظ عادات غذایی سالم در بلندمدت، همراه با مصرف بیشتر میوه، سبزیجات، غلات کامل و ماهی و کاهش مصرف غذاهای فوقفرآوریشده و گوشتهای فرآوریشده، میتواند به حفظ سلامت مغز کمک کند.
بیماری مرتبط
زوال عقل (دمانس)
زوال عقل یا دمانس مجموعه ای از علائم پیچیده است که منجر به تحلیل رفتن توانایی شناختی فرد شده و علائم آن از فراموشی فراتر رفته و...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.