همزمان با شیوع گسترده سرخک در آمریکا طی سال ۲۰۲۵، موارد مصرف بیش از حد ویتامین A در کودکان نیز به شکل قابل توجهی افزایش یافته است؛ روندی که پژوهشگران آن را به انتشار اطلاعات نادرست درباره نقش این ویتامین در پیشگیری و درمان سرخک نسبت میدهند.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی مراکز کنترل مسمومیت آمریکا، در فاصله اول ژانویه تا ۳۱ مارس ۲۰۲۵، ۸۶ مورد مواجهه با دوزهای بیش از حد ویتامین A در کودکان ثبت شده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۸.۷ درصد افزایش یافته است. به گفته پژوهشگران در نشریه JAMA Network Open، موج اطلاعات نادرست درباره توانایی ویتامین A در پیشگیری و درمان سرخک، یکی از عوامل اصلی افزایش مصرف بیش از حد این مکمل در سال ۲۰۲۵ بوده است.
در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۲۸۰ مورد ابتلا به سرخک در آمریکا ثبت شد؛ شیوعی که ۴۵ منطقه مختلف این کشور را درگیر کرد. در همین دوره، برخی چهرههای شناختهشده و برنامههای پرمخاطب رسانهای، ویتامین A و حتی روغن کبد ماهی را به عنوان راهکارهایی برای مقابله با سرخک مطرح کردند. بررسی روند جستوجوهای اینترنتی نیز نشان داد علاقه عمومی به جستوجوی عبارتهایی مانند «ویتامین A و سرخک» به طور محسوسی افزایش یافته است.
اما متخصصان تأکید میکنند که این ادعاها با شواهد علمی موجود همخوانی ندارند. دکتر دیوید کاتلر، پزشک متخصص طب خانواده میگوید:
«وقتی فردی به ویروس سرخک مبتلا میشود، درمان مؤثری برای از بین بردن ویروس وجود ندارد و مراقبتها عمدتاً حمایتی هستند؛ از جمله تأمین آب کافی بدن، تغذیه مناسب و کنترل تب.»
او توضیح میدهد که ویتامین A برای بینایی، عملکرد سیستم ایمنی، سلامت پوست و تولیدمثل ضروری است، اما این موضوع به معنای مفید بودن مصرف مکمل برای همه افراد نیست. به گفته کاتلر، اگر سطح ویتامین A بدن کافی باشد، مصرف مکمل هیچ فایدهای ندارد و تنها خطرات احتمالی را افزایش میدهد.
ریشه این سوءبرداشت تا حدی به توصیههای سازمان جهانی بهداشت بازمیگردد. این سازمان مصرف ویتامین A را برای برخی کودکان مبتلا به سرخک که دچار کمبود این ویتامین هستند توصیه میکند، زیرا میتواند شدت بیماری و احتمال بروز عوارض را کاهش دهد. با این حال، متخصصان تأکید دارند که این توصیه فقط برای شرایط خاص پزشکی است و به معنای پیشگیری از سرخک یا درمان بیماری در افراد سالم نیست.
میشل روتنشتاین، متخصص تغذیه، در این باره میگوید:
«ویتامین A از سرخک پیشگیری نمیکند. در برخی موارد خاص، زمانی که کودک دچار کمبود ویتامین A باشد، پزشک ممکن است آن را برای کودکی که قبلاً به سرخک مبتلا شده تجویز کند تا شدت بیماری و خطر عوارض کاهش یابد. اما این ویتامین نمیتواند مانع ابتلا به سرخک شود.»
کارشناسان هشدار میدهند که مصرف بیش از حد ویتامین A میتواند پیامدهایی جدی برای سلامت داشته باشد. از آنجا که این ویتامین محلول در چربی است، برخلاف بسیاری از ویتامینهای دیگر در بدن ذخیره میشود و مصرف مداوم دوزهای بالا میتواند به مسمومیت منجر شود. تهوع، استفراغ، سردرد، سرگیجه و تاری دید از جمله علائم اولیه مصرف بیش از حد هستند. در موارد شدیدتر، آسیب کبدی، درد استخوان، ریزش مو، خشکی پوست و افزایش فشار ناشی از تجمع مایع در جمجمه نیز ممکن است رخ دهند.
متخصصان میگویند بیشتر افراد با یک رژیم غذایی متعادل به میزان کافی ویتامین A دریافت میکنند و نیازی به مصرف مکمل ندارند. منابع طبیعی این ویتامین شامل تخممرغ، سبزیجات با برگ تیره، هویج، سیبزمینی شیرین، کدو حلوایی و انبه است.
پژوهشگران در پایان تأکید میکنند که افزایش اخیر موارد مسمومیت با ویتامین A نمونهای از پیامدهای واقعی انتشار اطلاعات نادرست سلامت در فضای عمومی است؛ اطلاعاتی که میتوانند افراد را به مصرف خودسرانه مکملها و تصمیمهای درمانی بدون پشتوانه علمی سوق دهند. متخصصان توصیه میکنند هرگونه مصرف مکمل، بهویژه در کودکان، تنها با نظر پزشک و بر اساس نیاز واقعی بدن انجام شود.
بیماری مرتبط
سرخک
بیماری سرخک نوعی عفونت ویروسی است که به سرعت از طریق تنفس انتقال می یابد. بهترین راه برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری تزریق و...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.