یک تحلیل جدید از مطالعات پیشین نشان می‌دهد هر ۱۰۰ گرم افزایش مصرف روزانه غذاهای فوق‌فرآوری‌شده ممکن است با افزایش خطر ابتلا به طیف گسترده‌ای از مشکلات مزمن سلامتی، از جمله بیماری‌های قلبی‌عروقی، فشار خون بالا، سرطان، دیابت و مرگ به هر علت همراه باشد.
پژوهشگران برای این تحلیل، مطالعات مرتبط منتشرشده تا پایان آوریل ۲۰۲۶ را بررسی کردند و در نهایت ۵۱ مطالعه را وارد تحلیل کردند. این مطالعات در مناطق مختلف جهان انجام شده بودند و در مجموع اطلاعات ۸,۸۱۹,۸۹۴ نفر را شامل می‌شدند. مدت پیگیری شرکت‌کنندگان نیز از ۲ تا ۳۲ سال متغیر بود.
نتایج نشان دادند افرادی که مقدار بیشتری غذای فوق‌فرآوری‌شده مصرف می‌کردند، در مقایسه با افرادی که مصرف کمتری داشتند، ۲۴ درصد بیشتر با خطر رویدادهای قلبی‌عروقی، ۱۲ درصد بیشتر با خطر سرطان و ۲۳ درصد بیشتر با خطر اضافه‌وزن یا چاقی مواجه بودند. همچنین مصرف بیشتر این غذاها با ۲۴ درصد افزایش خطر سندرم متابولیک یا دیابت، ۲۷ درصد افزایش خطر افسردگی یا اضطراب، ۳۱ درصد افزایش خطر بیماری‌های گوارشی و ۱۸ درصد افزایش خطر مرگ به هر علت همراه بود.
بررسی مقدار مصرف نیز نشان داد به ازای هر ۱۰۰ گرم افزایش مصرف روزانه غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، خطر رویدادهای قلبی‌عروقی ۱۴ درصد، فشار خون بالا ۱۱ درصد، سرطان ۴ درصد، مرگ به هر علت ۳ درصد و سندرم متابولیک یا دیابت ۲ درصد بیشتر بود.
دیوید شیائو لیو، نویسنده اصلی مطالعه، گفت از مشاهده ارتباط میان غذاهای فوق‌فرآوری‌شده و بیماری‌های مختلف تعجب نکرده است، زیرا پیش از این نیز مطالعات متعددی ارتباط این غذاها را با بیماری‌های خاص گزارش کرده بودند. او توضیح داد:
«غذاهای فوق‌فرآوری‌شده از چندین مسیر به‌طور هم‌زمان بر بدن تأثیر می‌گذارند؛ از قند، نمک و کالری اضافی گرفته تا افزودنی‌های غذایی، کاهش مواد مغذی در فرایند فرآوری و آلاینده‌هایی که ممکن است از بسته‌بندی وارد غذا شوند.»
پژوهشگران چند توضیح احتمالی برای این ارتباط مطرح کرده‌اند. غذاهای فوق‌فرآوری‌شده ممکن است حاوی ترکیبی از افزودنی‌ها باشند و به گفته لیو، این ترکیب‌ها می‌توانند نوعی cocktail effect ایجاد کنند؛ یعنی اثر متقابل چند افزودنی در بدن ممکن است با اثر هر یک از آنها به‌تنهایی متفاوت باشد. با این حال، او تأکید کرد که برای مشخص شدن نحوه تعامل این ترکیبات، به مطالعات انسانی بزرگ‌تر نیاز است.
تغییرات ناشی از فرآوری گسترده مواد غذایی ممکن است بر میکروبیوم روده نیز اثر بگذارد و با فرایندهایی مانند التهاب و مقاومت به انسولین ارتباط داشته باشد، هرچند سازوکار دقیق ارتباط غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با پیامدهای بلندمدت سلامتی هنوز به‌طور کامل مشخص نیست.
با این حال، پژوهشگران تأکید دارند که این یافته‌ها رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کنند. یکی از محدودیت‌های مهم این تحلیل آن است که مطالعات بررسی‌شده به ارزیابی غذایی شرکت‌کنندگان متکی بودند و پرسش‌نامه‌های غذایی ممکن است با خطا در به خاطر سپردن یا تخمین مقدار مصرف همراه باشند. همچنین افرادی که غذای فوق‌فرآوری‌شده بیشتری مصرف می‌کنند ممکن است از نظر عوامل مختلف سبک زندگی با سایر افراد تفاوت داشته باشند و پژوهشگران نتوانسته‌اند تأثیر تمام این عوامل را به‌طور کامل از مصرف این غذاها جدا کنند.
لیو در پایان توصیه کرد به جای تمرکز بر یک ماده غذایی خاص، افراد به‌تدریج الگوی غذایی خود را به سمت مواد غذایی طبیعی تغییر دهند و مصرف غذاهای تازه، غلات کامل و غذاهای کمتر فرآوری‌شده را بیشتر کنند.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.