نتایج یک پژوهش گسترده جدید نشان میدهند برخی از نگهدارندههای رایج که در طیف وسیعی از مواد غذایی فرآوریشده و فوقفرآوریشده استفاده میشوند، ممکن است با افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا و حتی برخی بیماریهای قلبیعروقی ارتباط داشته باشند. این یافتهها که در نشریه معتبر European Heart Journal منتشر شدهاند، بار دیگر توجه پژوهشگران را به نقش افزودنیهای غذایی در سلامت انسان جلب کرده است.
در سالهای اخیر، غذاهای فوقفرآوریشده به یکی از موضوعات داغ تحقیقات تغذیه تبدیل شدهاند. بخش قابل توجهی از غذاهای فرآوریشده برای حفظ کیفیت و افزایش عمر، حاوی نگهدارندههایی مخصوص هستند و افراد بهطور روزمره این مواد را وارد رژیم غذایی خود میکنند. با اینکه این ترکیبات پیش از ورود به بازار از نظر ایمنی ارزیابی میشوند، برخی دانشمندان معتقدند اثرات بلندمدت آنها بر سلامت هنوز بهطور کامل شناخته نشدهاند.
پژوهشگران در مطالعه جدید از دادههای پروژه فرانسوی NutriNet-Santé، یکی از بزرگترین مطالعات تغذیهای جهان، استفاده کردند. در این تحقیق اطلاعات مربوط به ۱۱۲ هزار و ۳۹۵ نفر با میانگین سنی حدود ۴۳ سال بررسی شد و شرکتکنندگان بهطور متوسط نزدیک به هشت سال تحت پیگیری قرار گرفتند.
دانشمندان در مجموع ۵۸ نوع نگهدارنده مختلف را در رژیم غذایی شرکتکنندگان شناسایی کردند. از این تعداد، ۱۷ مورد توسط حداقل ۱۰٪ از شرکتکنندگان مصرف شده بودند، بنابراین محققان بر روی این ترکیبات و ارتباط آنها با بیماریهای قلبی عروقی و فشار خون بالا تمرکز کردند. سیتریک اسید، سولفیتها، سدیم نیتریت، پتاسیم سوربات و اسکوربیک اسید (ویتامین C افزودهشده به محصولات غذایی) از جمله پرمصرفترین نگهدارندههای شناساییشده بودند.
نتایج نشان دادند افرادی که بیشترین میزان دریافت نگهدارندهها را داشتند، در مقایسه با سایر افراد با خطر بیشتری برای ابتلا به فشار خون بالا مواجه بودند. حتی پس از آنکه پژوهشگران عواملی مانند سن، جنسیت، وزن، فعالیت بدنی، سیگار کشیدن، کیفیت کلی رژیم غذایی، مصرف نمک، الکل، میوه و سبزیجات را در محاسبات خود لحاظ کردند، این ارتباط همچنان پابرجا بود.
بررسی دقیقتر نشان داد برخی نگهدارندهها ارتباط قویتری با افزایش خطر فشار خون داشتند. برای مثال، مصرف بیشتر سورباتها و بهویژه پتاسیم سوربات با افزایش ۳۹ درصدی خطر فشار خون بالا همراه بود. همچنین سیتریک اسید با افزایش ۲۵ درصدی، نیتریتها با افزایش ۱۶ درصدی و سولفیتها با افزایش ۱۱ درصدی خطر ابتلا به این عارضه مرتبط بودند.
پژوهشگران علاوه بر فشار خون، بروز بیماریهای قلبیعروقی را نیز بررسی کردند. در این بخش تنها یک ماده، یعنی اسکوربیک اسید افزودهشده به محصولات غذایی، ارتباط آماری معناداری با افزایش خطر بیماریهای قلبی نشان داد و با ۱۵ درصد افزایش بروز این بیماریها همراه بود.
با این حال، نویسندگان مطالعه تأکید میکنند که این پژوهش از نوع مشاهدهای بوده و نمیتواند رابطه علت و معلولی را اثبات کند. به بیان دیگر، نتایج نشان میدهند میان مصرف برخی نگهدارندهها و مشکلات قلبی ارتباط وجود دارد، اما هنوز نمیتوان با قطعیت گفت که این مواد مستقیماً عامل بروز بیماری هستند.
در پایان مقاله، پژوهشگران خواستار بازنگری در ارزیابی ایمنی این افزودنیها شدهاند و نوشتهاند: «این مطالعه دیدگاههای تازهای برای بازبینی ارزیابی ایمنی این افزودنیهای غذایی فراهم میکند؛ ارزیابیای که باید میان مزایای نگهداری مواد غذایی و پیامدهای احتمالی آنها بر سلامت قلب و عروق تعادل برقرار کند.»
در واکنش به این یافتهها، دکتر فدریکا آماتی، پژوهشگر کالج امپریال لندن و متخصص تغذیه، تأکید میکند که حذف کامل نگهدارندهها از رژیم غذایی تقریباً غیرممکن است، اما کاهش مصرف غذاهای فوقفرآوریشده میتواند نقطه شروع مناسبی باشد. او میگوید: «کاهش مصرف نگهدارندهها تا صفر تقریباً غیرممکن است، اما کم کردن مصرف غذاهای فوقفرآوریشده مکان بسیار خوبی برای شروع است.»
به گفته آماتی، جایگزین کردن غذاهای فرآوریشده با مواد غذایی کامل مانند میوهها، سبزیجات، غلات کامل، مغزها و دانهها نه تنها دریافت افزودنیهای غذایی را کاهش میدهد، بلکه فیبر بیشتری نیز در اختیار بدن قرار میدهد؛ مادهای که نقش مهمی در سلامت روده، سیستم ایمنی و قلب ایفا میکند. او همچنین توصیه میکند مصرف گوشتهای فرآوریشده و نوشیدنیهای شیرین صنعتی تا حد امکان محدود شود، زیرا این محصولات معمولاً حاوی مقادیر بیشتری از نگهدارندهها هستند.
بیماری مرتبط
بیماری قلبی
بیماری های قلبی به مجموعه ای از اختلالات گفته می شود که قلب و عروق خونی را تحت تاثیر قرار می دهد. این عارضه ها ممکن است به صورت ...
بیماری مرتبط
فشار خون بالا (هایپرتنشن)
فشار خون بالا یا هایپرتنشن نوعی عارضه شایع است که متاسفانه علائم خاصی ایجاد نمی کند و در صورتی که درمان نشود، می تواند منجر به م...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.