چه عواملی ممکن است سرعت پیری را کاهش دهند؟

تاریخ انتشار: 22 شهریور 1405

مطالعه‌ای جدید نقش رژیم غذایی، ورزش و برخی داروها را در کاهش نشانگرهای پیری بررسی کرده است.

پیری فرایندی اجتناب‌ناپذیر است، اما پژوهشگران همچنان به دنبال راه‌هایی هستند که به افراد کمک کنند سال‌های بیشتری از زندگی را با سلامت بهتر پشت سر بگذارند. یک مطالعه جدید با بررسی نشانگرهای زیستی مرتبط با پیری نشان می‌دهد برخی تغییرات در رژیم غذایی، سبک زندگی و بعضی داروها ممکن است با روند کندتر پیری مرتبط باشند؛ در حالی که مکمل‌های بدون نسخه در این مطالعه اثر قابل‌توجهی بر این نشانگرها نداشتند.

در این پژوهش، داده‌های ۵۱ مطالعه مداخله‌ای در زمینه پیری بررسی شد و پژوهشگران بیش از ۱۱۰ نشانگر مرتبط با پیری در بدن را ارزیابی کردند. این نشانگرها با استفاده از ساعت‌های اپی‌ژنتیکی بررسی شدند؛ ابزارهایی که با اندازه‌گیری تغییرات خاصی مربوط به DNA می‌توانند اطلاعاتی درباره سن زیستی فرد ارائه دهند. سن زیستی بیشتر به وضعیت فیزیولوژیک بدن مربوط است، نه صرفاً تعداد سال‌هایی که از زمان تولد فرد گذشته است.

نتایج نشان دادند برخی مداخلات مربوط به سبک زندگی، از جمله پیروی از رژیم‌های غذایی سالم مانند رژیم مدیترانه‌ای، کم‌کربوهیدرات یا کم‌چرب و همچنین ورزش منظم، با کاهش شاخص‌های پیری اپی‌ژنتیکی همراه بودند. در میان مداخلات بررسی‌شده، برخی داروها تغییرات بیشتری در این نشانگرها ایجاد کردند. متفورمین، سماگلوتید و درمان‌های ضد TNF از جمله داروهایی بودند که کاهش سن را در هر ۱۶ نشانگر ساعت اپی‌ژنتیکی نشان دادند.

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند این نتایج به معنای اثبات کند شدن روند پیری نیست. رگاو سهگال، نویسنده مسئول مطالعه، می‌گوید:

«نشانگرهای زیستی می‌توانند تغییرات بدن را در بازه چند ماه یا چند سال نشان دهند، اما جایگزین مطالعات بلندمدت نیستند و هنوز باید مشخص شود این تغییرات آیا واقعاً به سلامت و عملکرد بهتر یا طول عمر بیشتر منجر می‌شوند یا نه.»

در مورد مکمل‌های بدون نسخه نیز شواهد مربوط به اثرات ضدپیری محدود و ناهماهنگ بود. این موضوع به معنای بی‌فایده بودن مکمل‌ها نیست، اما پژوهشگران می‌گویند بسیاری از ادعاهای مربوط به اثرات ضدپیری مکمل‌ها هنوز پشتوانه کافی ندارند.

پژوهشگران همچنین هشدار می‌دهند داروهایی مانند متفورمین، سماگلوتید و درمان‌های ضد TNF نباید صرفاً با هدف مقابله با پیری توسط افراد سالم مصرف شوند، زیرا بخشی از مطالعات روی افراد مبتلا به بیماری‌های خاص انجام شده است.

به گفته پژوهشگران، در حال حاضر هیچ مداخله واحدی به‌طور قطعی ثابت نشده است که بتواند سرعت پیری را به شکل گسترده در انسان‌ها کاهش دهد. اقداماتی مانند ورزش منظم، تغذیه مناسب، خواب کافی، سیگار نکشیدن و کنترل فشار خون، کلسترول و دیابت همچنان از مهم‌ترین راهکارهای حمایت از سلامت در طول زندگی هستند.