پژوهشگران در یک مطالعه جدید دریافتهاند که پایین بودن سطح ویتامین C در خون ممکن است با تغییرات نامطلوبی در ساختار و عملکرد مغز سالمندان ارتباط داشته باشد؛ یافتهای که نشان میدهد تأثیرات ویتامین C ممکن است تنها به تقویت سیستم ایمنی محدود نباشند و سلامت مغز را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
با افزایش سن، مغز نیز مانند سایر اندام بدن دستخوش تغییرات طبیعی میشود. یکی از مهمترین این تغییرات، کاهش تدریجی حجم ماده خاکستری است؛ بخشی از مغز که در پردازش اطلاعات، حافظه، کنترل حرکات و تنظیم احساسات نقشی اساسی دارد. کاهش حجم این ناحیه میتواند انجام برخی عملکردهای مغزی، از جمله شکلگیری خاطرات جدید و انجام همزمان چند کار را دشوارتر کند.
اکنون نتایج مطالعهای که در نشریه علمی PLOS One منتشر شده، نشان میدهد سالمندانی که سطح ویتامین C پایینتری در خون خود دارند، بیشتر در معرض کاهش حجم ماده خاکستری و اختلال عملکرد مغز قرار میگیرند. محققان برای انجام این پژوهش، دادههای نزدیک به ۲ هزار فرد ژاپنی بالای ۶۴ سال را بررسی کردند. در این مطالعه، سطح ویتامین C از طریق آزمایش خون اندازهگیری شد و همزمان با استفاده از تصویربرداری MRI ساختار مغز شرکتکنندگان مورد ارزیابی قرار گرفت.
نتایج مطالعه نشان دادند افراد دارای سطح پایینتر ویتامین C، به طور میانگین حجم ماده خاکستری کمتری در مغز خود داشتند. همچنین ارتباطات عصبی در شبکه حالت پیشفرض مغز یا DMN در این افراد ضعیفتر بود. شبکه حالت پیشفرض (DMN) مجموعهای از نواحی مغزی است که هنگام استراحت مغز فعالتر میشوند و در عملکردهایی مانند دروننگری، فکر کردن درباره خود و تجربههای شخصی و حافظه کوتاه مدت نقش دارند.
توموهیرو شینتاکو، استادیار دانشکده پزشکی دانشگاه هیروساکی ژاپن و نویسنده مسئول این پژوهش، میگوید:
«کاهش حجم ماده خاکستری معمولاً بازتابی از تحلیل بافت مغز و از دست رفتن سلولهای عصبی است. همچنین کاهش ارتباطات در شبکه حالت پیشفرض یکی از نشانههای اولیه اختلالات شناختی محسوب میشود.»
او افزود:
«یافتههای ما نشان میدهند حفظ سطح مطلوب ویتامین C ممکن است در کاهش افت شناختی مرتبط با افزایش سن و حفظ یکپارچگی شبکههای مغزی نقش حمایتی داشته باشد.»
پژوهشگران معتقدند یکی از دلایل احتمالی این ارتباط، خاصیت آنتیاکسیدانی ویتامین C است. مغز انسان در برابر استرس اکسیداتیو آسیبپذیری بالایی دارد. استرس اکسیداتیو زمانی ایجاد میشود که رادیکالهای آزاد در بدن تجمع پیدا کنند و به سلولها آسیب برسانند. ویتامین C به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی میتواند به خنثیسازی این مولکولهای آسیبرسان کمک نموده و از نورونها محافظت کند. با این حال، متخصصان هشدار میدهند که نتایج این مطالعه نباید به این معنا تعبیر شوند که مصرف مکملهای ویتامین C میتواند از زوال عقل یا بیماریهایی مانند آلزایمر پیشگیری کند.
دکتر دانگ ترین، متخصص داخلی و مدیر ارشد پزشکی Healthy Brain Clinic که در این پژوهش مشارکت نداشته، میگوید:
«این مطالعه نشان میدهد ویتامین C ممکن است یکی از قطعات پازل سلامت مغز باشد، اما ثابت نمیکند که افزایش دریافت این ویتامین به طور مستقیم از افت شناختی جلوگیری میکند یا باعث بهبود عملکرد مغز میشود.»
به گفته کارشناسان، برای مشخص شدن نقش واقعی ویتامین C در سلامت مغز، به مطالعات طولانیمدت و کارآزماییهای بالینی بیشتری نیاز است. با این حال، یافتههای جدید بار دیگر اهمیت داشتن یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از میوهها و سبزیجات را یادآوری میکنند؛ مواد غذاییای که از مهمترین منابع طبیعی ویتامین C به شمار میروند و میتوانند در کنار سایر عادات سالم، به حفظ سلامت مغز در سالهای سالمندی کمک کنند.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.