سالهاست پژوهشهای مختلف نشان دادهاند که مصرف زیاد غذاهای فوقفرآوریشده با افزایش خطر ابتلا به بیماریهایی مانند چاقی، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبیعروقی همراه است، اما هنوز مشخص نبود این مواد غذایی دقیقاً چگونه چنین اثری بر بدن میگذارند. اکنون نتایج یک پژوهش جدید که در مجله Critical Reviews in Food Science and Nutrition منتشر شده، سرنخهای تازهای از این سازوکار ارائه کرده است.
پژوهشگران با بررسی اطلاعات بیش از ۱۵ هزار نفر از شرکتکنندگان مطالعه بزرگ اروپایی EPIC دریافتند افرادی که سهم بیشتری از رژیم غذایی خود را به غذاهای فوقفرآوریشده اختصاص میدهند، الگوی متفاوتی از متابولیتها و اسیدهای چرب در خون دارند؛ الگویی که میتواند با افزایش خطر بیماریهای مزمن مرتبط باشد.
غذاهای فوقفرآوریشده محصولاتی هستند که طی فرایندهای صنعتی گسترده تولید میشوند و معمولاً حاوی ترکیباتی مانند طعمدهندهها، رنگهای خوراکی، امولسیفایرها و سایر افزودنیها هستند. نوشابهها، تنقلات بستهبندیشده، فرآوردههای گوشتی صنعتی و غذاهای آماده منجمد از شناختهشدهترین نمونههای این گروه به شمار میروند.
نتایج نشان دادند مصرف بیشتر غذاهای فوقفرآوریشده با افزایش سطح چربیهای ترانس صنعتی و اسیدهای چرب امگا ۶ و کاهش اسیدهای چرب مفید امگا ۳، بهویژه DHA، در خون همراه است. پژوهشگران همچنین افزایش مشتقات لیپیدی مرتبط با اختلال در اکسیداسیون اسیدهای چرب و عملکرد میتوکندری و کاهش برخی لیپیدهای ضروری برای حفظ ساختار و عملکرد طبیعی غشای سلولها را در این افراد مشاهده کردند.
جسیکا بلانکو-لوپز، نویسنده اصلی این پژوهش گفت:
«مطالعه ما شواهد تازهای به مجموعه تحقیقات موجود اضافه میکند. ما به جای بررسی مستقیم بیماریها، یک الگوی متابولیکی مشخص را شناسایی کردیم که با مصرف بیشتر غذاهای فوقفرآوریشده ارتباط دارد و به درک بهتر مسیرهای زیستی تأثیر این غذاها بر سلامت کمک میکند.»
پژوهشگران همچنین دریافتند که تأثیر این غذاها احتمالاً تنها به ورود چربی بیشتر به بدن محدود نمیشود. یافتهها نشان میدهند مصرف بالای غذاهای فوقفرآوریشده ممکن است بدن را به تولید بیشتر چربی و کلسترول از کربوهیدراتهای اضافی نیز تحریک کند و در نتیجه تعادل طبیعی چربیهای خون را بر هم بزند.
توماس ام. هالند، متخصص سالمندی از دانشگاه راش آمریکا که در این پژوهش مشارکتی نداشت، نیز گفت این نتایج لایه مهم دیگری به شواهد موجود اضافه میکند و نشان میدهد مصرف بیشتر غذاهای فوقفرآوریشده تنها با افزایش خطر بیماری همراه نیست، بلکه تغییرات زیستی قابل اندازهگیریای در بدن ایجاد میکند که ممکن است به توضیح ارتباط میان مصرف این محصولات و پیامدهای نامطلوب سلامت کمک کند.
البته پژوهشگران تأکید میکنند این مطالعه از نوع مشاهدهای بوده و نمیتواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند. با این حال، از آنجا که بسیاری از متابولیتهای شناساییشده پیشتر با بیماریهایی مانند دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبیعروقی و چاقی مرتبط دانسته شدهاند، این یافتهها میتوانند توضیح دهند که چرا مصرف مداوم غذاهای فوقفرآوریشده در بلندمدت با سلامت ضعیفتر ارتباط دارد. به گفته محققان، انجام مطالعات مداخلهای در آینده میتواند مشخص کند که آیا کاهش مصرف این محصولات قادر است این تغییرات متابولیکی را نیز معکوس کند یا خیر.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.