یک مطالعه جدید نشان میدهد مرحله خاموش و اغلب نادیدهگرفتهشده پیشدیابت ممکن است بهترین فرصت برای پیشگیری از دیابت نوع ۲ باشد؛ بیماریای که امروزه میلیونها نفر در سراسر جهان را درگیر کرده و شیوع آن رو به افزایش است. دیابت نوع ۲، که در آن بدن به انسولین پاسخ کافی نمیدهد، در سالهای اخیر به یکی از مهمترین چالشهای سلامت عمومی تبدیل شده است. بر اساس آمار، در سال ۲۰۲۱ حدود ۵۲۹ میلیون نفر با این بیماری زندگی میکردند و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۱.۳ میلیارد نفر برسد. حدود ۹۶ درصد از موارد دیابت مربوط به دیابت نوع ۲ است؛ نوعی از دیابت که ارتباط تنگاتنگی با سبک زندگی، تغذیه ناسالم، اضافه وزن و کمبود فعالیت بدنی دارد.
اما پیش از رسیدن به این مرحله، بسیاری از افراد وارد فاز پیشدیابت میشوند؛ وضعیتی که سطح قند خون بالاتر از حد طبیعی بوده اما هنوز در محدوده تشخیص دیابت قرار نگرفته است. مشکل اصلی اینجاست که پیشدیابت معمولاً بدون علامت است و بسیاری از افراد تنها در آزمایشهای روتین به وجود آن پی میبرند. این بیعلامتی، توجه به عوامل خطر را ضروریتر میکند، چراکه سن بالای ۳۵ سال، اضافه وزن، سابقه خانوادگی دیابت و برخی بیماریها مانند فشار خون بالا میتوانند احتمال ابتلا به پیشدیابت را افزایش دهند. در برخی جمعیتها، از جمله آسیای جنوبی، حتی توصیه میشود افراد از سنین پایینتر یعنی حدود ۲۵ سالگی غربالگری شوند.
مطالعهای تازه در هند با بررسی دادههای ۱۰ ساله گروه بزرگی از افراد نشان میدهد که تشخیص زودهنگام و اقدام فوری در دو سال نخست پس از تشخیص پیشدیابت میتواند نقشی حیاتی در جلوگیری از ورود فرد به مرحله دیابت نوع ۲ داشته باشد. پژوهشگران دریافتند افرادی که در همان سالهای ابتدایی، سبک زندگی خود را اصلاح میکنند بسیار بیشتر از دیگران شانس بازگشت قند خون به محدوده طبیعی را دارند. جک اوگدن، پزشک متخصص دیابت، درباره این مطالعه میگوید:
«این تحقیق یافتههای مهمی دارد، اما باید در نظر داشت که نتایج آن در جامعهای با رژیم غذایی خاص بهدست آمده است. با این حال پیام اصلی کاملاً روشن است: اقدام زودهنگام میتواند مسیر بیماری را تغییر دهد.»
پزشکان تأکید میکنند کاهش وزن حتی به میزان ۵ تا ۱۰ درصد، انجام ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته و پیروی از رژیمهای غذایی سالم مانند الگوی مدیترانهای یا DASH میتوانند سطح قند خون را به طور قابل توجهی بهبود بخشند. این رژیمها بر مصرف غلات کامل، سبزیجات، حبوبات، پروتئینهای کمچرب و چربیهای سالم تمرکز دارند و مصرف قندهای ساده، چربیهای اشباع و غذاهای فرآوریشده را محدود میکنند. بهبود کیفیت خواب، مدیریت استرس و ترک سیگار نیز از دیگر عوامل مؤثر در معکوس کردن روند پیشدیابت به شمار میروند. در مواردی که تنها تغییر سبک زندگی کافی نباشد، پزشک ممکن است برای کنترل بهتر قند خون دارو تجویز کند.
این یافتهها با نتایج «برنامه پیشگیری از دیابت»، یکی از بزرگترین تحقیقات جهانی در این زمینه نیز همخوانی دارند. در این برنامه مشخص شد افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار داشتند و در یک برنامه ساختاریافته تغییر سبک زندگی شرکت کردند، توانستند خطر ابتلا به دیابت را طی سه سال تا ۵۸ درصد کاهش دهند. پیگیریهای بلندمدت نشان دادهاند این تغییرات حتی پس از یک دهه نیز همچنان اثرات پیشگیرانه خود را حفظ میکنند.
طبق مطالعات، حدود ۳۰ درصد افراد مبتلا به پیشدیابت طی ده سال وارد مرحله دیابت میشوند، اما تا ۶۰ درصد از آنها اگر زود اقدام کنند میتوانند به طور کامل به وضعیت نرمال بازگردند. این آمار نشان میدهد پیشدیابت نه یک مسیر اجتنابناپذیر، بلکه فرصت طلایی برای تغییر مسیر سلامت است. پزشکان به افراد توصیه میکنند آزمایش قند خون را جدی بگیرند و در صورت مشاهده کوچکترین نشانه از افزایش قند، تغییرات ضروری در سبک زندگی را از همان لحظه آغاز کنند.
بیماری مرتبط
دیابت
بیماری دیابت یک بیماری شایع و مزمن است که با عدم تولید انسولین کافی و یا ناتوانی بدن در استفاده از انسولین، بر نحوه استفاده بدن ...
بیماری مرتبط
دیابت نوع 2
دیابت نوع 2 از شایع ترین بیماری ها در جهان است که بدن در نتیجه اختلال در استفاده از انسولین یا تولید ناکافی آن توسط لوزالمعده، ن...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.