نتایج دو کارآزمایی بالینی فاز سوم نشان میدهند داروی آزمایشی بپیروویرسن (Bepirovirsen) میتواند در حدود یک نفر از هر پنج فرد مبتلا به هپاتیت B، به کنترل پایدار بیماری پس از پایان درمان منجر شود؛ یافتهای که میتواند گامی مهم در مسیر کاهش وابستگی برخی بیماران به درمان طولانیمدت باشد.
هپاتیت B مزمن یک عفونت ویروسی است که کبد را درگیر میکند و در صورت تداوم میتواند خطر عوارض جدی مانند سیروز، نارسایی کبد و سرطان کبد را افزایش دهد. درمانهای فعلی عمدتاً با مهار تکثیر ویروس، بیماری را کنترل میکنند، اما معمولاً نمیتوانند آنتیژن سطحی هپاتیت B یا HBsAg را از بین ببرند. به همین دلیل، بسیاری از بیماران برای کنترل ویروس به درمان طولانیمدت نیاز دارند.
هدف پژوهشگران در سالهای اخیر دستیابی به روشی بوده است که بتواند پس از یک دوره محدود درمان، کنترل ویروس را بدون نیاز به ادامه مصرف دارو حفظ کند. پژوهشگران زمانی این نتیجه را موفقیتآمیز محسوب کردند که پس از پایان درمان، HBsAg در خون بیمار قابل شناسایی نباشد و DNA ویروس هپاتیت B نیز برای دستکم ۲۴ هفته مشاهده نشود. این وضعیت به معنای ریشهکن شدن کامل ویروس از بدن نیست، اما نشان میدهد بیماری میتواند بدون ادامه درمان دارویی تحت کنترل باقی بماند.
در دو مطالعه فاز سوم B-Well 1 و B-Well 2، بیش از ۱۸۰۰ بزرگسال مبتلا به هپاتیت B مزمن و بدون سیروز از ۲۹ کشور شرکت کردند. همه این افراد پیش از ورود به مطالعه تحت درمان با داروهای ضدویروسی بودند. شرکتکنندگان بهصورت تصادفی در گروه دریافتکننده بپیروویرسن یا دارونما قرار گرفتند و بپیروویرسن به شکل تزریق زیرجلدی هفتگی با دوز ۳۰۰ میلیگرم به مدت ۲۴ هفته تجویز شد.
پس از ۷۲ هفته پیگیری، ۲۰ درصد از بیماران در مطالعه B-Well 1 و ۱۹ درصد در مطالعه B-Well 2 توانستند پس از پایان درمان، کنترل پایدار بیماری را بدون ادامه مصرف دارو حفظ کنند؛ در حالی که هیچیک از دریافتکنندگان دارونما به این نتیجه نرسیدند. در بیمارانی که سطح اولیه HBsAg پایینتر بود، احتمال پاسخ نیز بیشتر بود و در برخی زیرگروهها به حدود ۲۶ درصد رسید.
سنگ-گی لیم، مدیر بخش کبدشناسی در نظام سلامت دانشگاه ملی سنگاپور و از نویسندگان مطالعه، درباره اهمیت نتایج گفت:
«این یافته برای نخستین بار میزان قابلتوجهی از موفقیت درمانی را در بیماران مبتلا به هپاتیت B نمایان میکن.»
بپیروویرسن با داروهای ضدویروس معمول تفاوت دارد. بپیروویرسن برخلاف داروهای ضدویروس معمول، RNA پیامرسان ویروس را هدف قرار میدهد و از این طریق تولید پروتئینهای ویروسی، از جمله HBsAg، را کاهش میدهد. پژوهشگران امیدوارند کاهش این پروتئین به سیستم ایمنی کمک کند تا توانایی بیشتری برای شناسایی و کنترل سلولهای آلوده به ویروس داشته باشد.
با وجود این نتایج امیدوارکننده، بپیروویرسن هنوز به معنای درمان کامل هپاتیت B برای همه بیماران نیست. حدود چهار نفر از هر پنج بیمار شرکتکننده به معیار موردنظر نرسیدند و عوارض جانبی نیز در گروه دریافتکننده دارو بیشتر از گروه دارونما بود، هرچند بسیاری از این عوارض خفیف تا متوسط بودند.
اوپل بیکر، پزشک عمومی در کلینیک میفیلد در بریتانیا که در این پژوهش مشارکت نداشت نیز نتایج را امیدوارکننده دانست و گفت:
«این درمان برای همه مؤثر نخواهد بود، اما هر کارآزمایی موفق به ما کمک میکند بیماری را بهتر بشناسیم و به درمانهای مؤثرتر و شخصیسازیشده نزدیکتر شویم.»
پژوهشگران اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که آیا ترکیب بپیروویرسن با درمانهای مبتنی بر تقویت سیستم ایمنی میتواند میزان پاسخ را افزایش دهد یا خیر. همچنین به پیگیریهای طولانیمدت نیاز است تا مشخص شود این کنترل پایدار بیماری تا چه اندازه دوام میآورد و آیا در نهایت میتواند خطر عوارض جدی هپاتیت B مانند سرطان کبد و نارسایی کبد را کاهش دهد.
بیماری مرتبط
هپاتیت ب
هپاتیت ب نوعی عفونت ویروسی جدی در کبد است که به دو صورت مزمن و حاد بروز می کند. هپاتیت ب مزمن خطر ابتلا به نارسایی کبد، سیروز و ...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.