در حالی که تلاشهای علمی برای یافتن درمانی دارویی برای بیماری آلزایمر تاکنون چندان ثمربخش نبودهاند، یک پژوهش جدید و گسترده در ایالات متحده، امیدی تازه را برای میلیونها نفر در سراسر جهان به وجود آورده است. این تحقیق که با عنوان U.S. POINTER شناخته میشود، نشان داده است که یک برنامه ساختاریافته و غیر دارویی، تنها از طریق تغییرات در سبک زندگی، میتواند بهطور مؤثری عملکرد شناختی سالمندان در معرض خطر را بهبود بخشد.
در این مطالعه دو ساله، بیش از ۲۱۰۰ فرد سالمند در معرض خطر زوال عقل شرکت داشتند. برنامهای که برای آنها طراحی شد، شامل چهار مداخله کلیدی بود: فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی سالم به سبک MIND، چالشهای ذهنی و تعاملات اجتماعی، و همچنین مربیگری سلامت. نکته قابل توجه اینجاست که در طول این دو سال، هیچ دارویی تجویز نشد. با این حال، همه شرکتکنندگان، بهبود شناختی را تجربه کردند. اما گروهی که بهطور ساختاریافته و با نظارت تیم درمانی برنامه را اجرا کردند، پیشرفت بهمراتب بیشتری داشتند.
مطالعه U.S. POINTER در ادامه یک پژوهش موفق فنلاندی موسوم به FINGER انجام شد و تلاش کرد تا نشان دهد آیا یک برنامه چندوجهی — که شامل تغذیه سالم، ورزش، فعالیت ذهنی و تعامل اجتماعی است — میتواند از عملکرد شناختی در جمعیتهای گوناگون در سراسر ایالات متحده محافظت کند یا خیر. نتایج منتشرشده در مجله معتبر JAMA نشان میدهند که این نوع برنامه برای همه، حتی افراد با پیشینههای ژنتیکی، قومیتی و وضعیتهای سلامت مختلف نیز مفید واقع شده است.
یکی از جنبههای مهم این تحقیق، ساختار دقیق و نظارت تیمی آن است. در گروه ساختاریافته، شرکتکنندگان در ۳۸ جلسه گروهی شرکت کردند که شامل آموزش، هدفگذاری و پایش منظم وضعیت سلامت بود. در مقابل، گروه خودآموز تنها ۶ جلسه دریافت کرد. به گفته کارشناسان، همین تفاوت ساختاری نقش مهمی در نتایج نهایی ایفا کرده است. دکتر رایان آرنولد، یکی از متخصصانی که در این مطالعه حضور نداشت، تأکید میکند که مربیگری سلامت و وجود یک تیم درمانی آگاه، عنصر حیاتی در پیشگیری مؤثر از زوال عقل است.
نکته مهم دیگر در این پژوهش، نگاه جامع آن به سلامت مغز است. برخلاف درمانهای دارویی که معمولاً فقط روی یک عامل تمرکز دارند، این برنامه تلاش کرده است تا چندین عامل مؤثر بر زوال شناختی را همزمان هدف قرار دهد؛ مثل تغذیه، ورزش، کنترل فشار خون و کلسترول و همچنین حفظ روابط اجتماعی. به گفته نویسندگان این تحقیق، این دیدگاه جامع نهتنها مؤثرتر، بلکه پایدارتر نیز هست.
نتایج این مطالعه پیام روشنی برای خانوادهها و مراکز مراقبتی دارد: اجرای چنین برنامههایی در محیطهای خانگی یا مراکز سالمندان با نظارت و همراهی مراقبین قابل اجرا و بسیار مؤثر است. جان انوره، بنیانگذار یک شرکت مراقبت در منزل، معتقد است که «جادو زمانی اتفاق میافتد که محیط با نیازهای فیزیکی و ذهنی افراد هماهنگ شود».
اگرچه درمان دارویی آلزایمر همچنان مورد توجه محققان است، اما نتایج ناامیدکننده بسیاری از داروهای اخیر، از جمله اثرات جانبی جدی و اثربخشی پایین، سبب شده تا توجه پژوهشگران بیش از پیش به مداخلات غیر دارویی معطوف شود. آرنولد در اینباره میگوید:
«تا امروز، روشهای دارویی برای درمان آلزایمر نتیجه چندان امیدوارکنندهای نداشتهاند. آینده پیشگیری از زوال عقل در یک رویکرد جامع و چندجانبه است — رویکردی که نهفقط دارو، بلکه رفتار، تغذیه و روابط اجتماعی فرد را هم در نظر میگیرد.»


ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.