بر اساس آمار جهانی، در سال ۲۰۱۹ حدود ۴.۹ میلیون نفر در جهان با بیماریهای التهابی روده زندگی میکردند؛ بیماریهای مزمن کرون و کولیت اولسراتیو که درمان قطعی ندارند و فقط از طریق دارو، جراحی و اصلاح سبک زندگی قابل کنترلاند. اکنون مطالعهای جدید که نتایجش در مجله Nutrients منتشر شدهاند، با بررسی دادههای پژوهشهای انجامشده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ نشان میدهد مصرف بالای غذاهای فوقفرآوریشده با افزایش احتمال ابتلا به بیماری کرون ارتباط دارد. این دسته از غذاها شامل محصولاتی هستند که با افزودنیها، نگهدارندهها، طعمدهندههای مصنوعی و ترکیبات صنعتی تولید میشوند.
دکتر اشکان فرهادی، متخصص گوارش در مرکز درمانی MemorialCare Orange Coast آمریکا که در این مطالعه مشارکتی نداشته، در توضیح نتایج میگوید:
«در سبک زندگی صنعتی و جهانیشده امروز عاملی وجود دارد که جمعیت را بهطور خاص مستعد ابتلا به بیماری کرون میکند. بررسیها نشان میدهند در کشورهایی که رشد اقتصادی و پذیرش الگوی زندگی غربی سرعت بیشتری دارند، همزمان مصرف غذاهای فرآوریشده و فوقفرآوریشده افزایش مییابد و نرخ ابتلا به این بیماری نیز به همان نسبت بالا میرود.»
این مطالعه فقط به آمار بسنده نکرده و نحوه اثرگذاری این نوع غذاها بر بدن را نیز بهطور دقیق بررسی کرده است. طبق یافتهها، افزودنیهایی مانند امولسیفایرها، کاراگینان و مالتودکسترین، که به وفور در مواد غذایی فوقفرآوریشده یافت میشوند، میتوانند سد حفاظتی سلولهای روده را تضعیف کنند، ترکیب میکروبی روده را تغییر دهند و در نهایت موجب التهاب شوند.
مونیک ریچارد، متخصص تغذیه و صاحب مرکز Nutrition-In-Sight، در توضیح این نتایج میگوید:
«این یافتهها بر اساس شواهد روبهرشد نشان میدهند که تغذیه سرشار از غذاهای فوقفرآوریشده باعث کاهش تنوع میکروبی مفید، اختلال در یکپارچگی پوشش روده و افزایش سیگنالهای التهابی میشود؛ دقیقاً همان عواملی که در بیماری کرون و IBD مشاهده میشوند.» او اضافه میکند: «از نظر بالینی نیز در افرادی که این نوع غذاها را بیشتر مصرف میکنند، اغلب تشدید علائم گوارشی یا افزایش خطر بروز این بیماریها دیده میشود.»
با وجود نتایج امیدوارکننده، دکتر فرهادی تأکید میکند که نمیتوان علت قطعی را تنها به یک عامل نسبت داد. او توضیح میدهد:
«افرادی که بیشترین مصرف غذاهای فوقفرآوریشده را دارند، معمولاً زندگی شلوغتر، استرس بیشتر و فعالیت بدنی کمتری دارند. ممکن است این عوامل نیز در بروز بیماری نقش داشته باشند.»
با این حال، پژوهشگران معتقدند این شواهد میتوانند به راهنمایی دقیقتر پزشکان برای تنظیم رژیم بیماران کمک کنند. فرهادی میگوید:
«اولین سؤال بسیاری از بیماران این است که چه غذایی بخوریم. اکنون دادههای علمی قویتری داریم که نشان میدهند کاهش مصرف غذاهای فوقفرآوریشده و افزایش غذاهای گیاهی میتوانند هم به کاهش بروز بیماری و هم کاهش عود آن کمک کنند.»
در نهایت کارشناسان پیشنهاد میکنند برای کاهش وابستگی به غذاهای فوقفرآوریشده، مواد غذایی طبیعی مانند حبوبات، غلات کامل، سبزیجات و میوههای متنوع را جایگزین کنید و با استفاده از ابزارهایی مانند آرامپز یا سرخکن بدون روغن، تهیه غذا را آسانتر و سالمتر سازید. به گفته ریچارد، نیازی به تغییرات ناگهانی و افراطی نیست؛ حتی یک انتخاب کوچک در هر وعده غذایی میتواند گامی قابلتوجه در جهت سلامت روده و کاهش التهاب باشد.
بیماری مرتبط
بیماری کرون
بیماری کرون از جمله بیماری های مزمن گوارشی است که باعث التهاب روده شده که در نتیجه باعث بروز درد و گرفتگی شکم، اسهال شدید، خستگی...
بیماری مرتبط
کولیت اولسراتیو (کولیت زخمی)
کولیت اولسراتیو یا کولیت زخمی از بیماری های مزمن التهابی روده است که باعث بروز التهاب و زخم هایی در روده بزرگ شده و معمولا علائم...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.