یک مطالعه گسترده و طولانیمدت نشان میدهد که مصرف منظم برخی لبنیات پرچرب، بهویژه پنیر و خامه، ممکن است با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل در سالهای سالمندی ارتباط داشته باشد. این پژوهش که نتایجش در مجله علمی Neurology منتشر شدهاند، بار دیگر نگاه رایج و قدیمی نسبت به مضر بودن همه چربیهای لبنی را به چالش کشیده است.
پژوهشگران در این مطالعه دادههای مربوط به ۲۷ هزار و ۶۷۰ فرد بزرگسال در سوئد را بررسی کردند. شرکتکنندگان بهطور متوسط ۲۵ سال تحت پیگیری قرار گرفتند و در این مدت بیش از سه هزار نفر از آنها به زوال عقل مبتلا شدند. محققان افرادی که روزانه ۵۰ گرم یا بیشتر پنیر پرچرب میخوردند را با افرادی که روزانه کمتر از ۱۵ گرم پنیر مصرف میکردند، مقایسه نمودند. نتایج نشان دادند که تا پایان دوره پیگیری، حدود ۱۰ درصد از افرادی که مصرف بالاتری از پنیر پرچرب داشتند به زوال عقل مبتلا شدند، در حالی که این رقم در میان افراد با مصرف کمتر پنیر به حدود ۱۳ درصد میرسید؛ تفاوتی که از دید آماری معنادار ارزیابی شد. همچنین مصرف روزانه ۵۰ گرم یا بیشتر خامه پرچرب با ۱۶ درصد کاهش این خطر همراه بود.
دکتر امیلی سونستد، پژوهشگر تغذیه در دانشگاه Lund University و از نویسندگان اصلی این تحقیق، در گفتوگو با رسانههای علمی توضیح میدهد:
«مطالعه ما نشان میدهد افرادی که پنیر پرچرب بیشتری مصرف میکنند، اندکی کمتر در معرض زوال عقل قرار دارند. این یافته به معنای آن نیست که پنیر از زوال عقل پیشگیری میکند، اما این تصور سادهانگارانه که همه لبنیات پرچرب برای مغز مضر هستند را هم زیر سؤال میبرد.»
به گفته او، بخش قابل توجهی از موارد زوال عقل با آسیب به رگهای خونی کوچک مغز ارتباط دارند. از آنجا که سلامت عروق با سلامت مغز همپوشانی دارد، مواد غذاییای که به بهبود سلامت قلب و عروق کمک میکنند، میتوانند بهطور غیرمستقیم برای مغز نیز مفید باشند. سونستد تأکید میکند:
«پنیر فقط منبع چربی اشباع نیست. این ماده غذایی تخمیرشده حاوی ترکیبی پیچیده از پروتئینها، مواد معدنی و ویتامینهاست و در برخی انواع آن، ویتامین K2 وجود دارد که همین موضوع میتواند بر مسیرهای عروقی و متابولیکی مرتبط با سلامت مغز تأثیر بگذارد.»
در نتایج این پژوهش مشخص شد افرادی که مصرف بالاتری از پنیر پرچرب داشتند، بهطور معناداری کمتر در معرض ابتلا به زوال عقل عروقی قرار گرفتند؛ نوعی از زوال عقل که با آسیب به رگهای خونی مغز ارتباط نزدیکی دارد. پژوهشگران همچنین گزارش کردند که مصرف بیشتر پنیر پرچرب با کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر همراه بوده است، اما این ارتباط تنها در افرادی مشاهده شد که حامل ژن پرخطر APOE e4 نبودند و در میان حاملان این ژن، اثر مشابهی دیده نشد.
در کنار این دیدگاهها، دکتر میشل روتنشتاین، متخصص تغذیه و پیشگیری از بیماریهای قلبی که در این مطالعه دخالتی نداشته، میگوید:
«این نتایج جذاب هستند، اما چندان هم غیرمنتظره نیستند. سالها تأکید افراطی بر رژیمهای کمچرب وجود داشت، در حالی که شواهد جدید نشان میدهند چربی لبنی، بهویژه در محصولات تخمیری مانند پنیر، اغلب اثر خنثی یا حتی اندکی محافظتی دارد.» او در ادامه تأکید میکند: «این اثر مثبت عمدتاً زمانی قابل مشاهده است که پنیر بهعنوان جایگزین گزینههای ناسالمتری مانند گوشتهای فرآوریشده در رژیم غذایی مورد استفاده قرار بگیرد، نه اینکه بهتنهایی بهعنوان یک ماده غذایی معجزهآسا تلقی شود.»
پژوهشگران در عین حال هشدار میدهند که همه شرکتکنندگان از یک کشور بودهاند و این مطالعه رابطه علت و معلولی را ثابت نمیکند. سونستد در اینباره میگوید:
«ما توصیه نمیکنیم افراد مصرف پنیر خود را افزایش دهند. پیام اصلی این است که مصرف متعادل پنیر پرچرب میتواند بخشی از یک الگوی غذایی سالم باشد، اما سلامت مغز بیش از هر چیز به مجموعهای از انتخابهای غذایی و سبک زندگی سالم وابسته است.»
بیماری مرتبط
آلزایمر
آلزایمر نوعی بیماری عصبی پیش رونده است که به مرور زمان سلول های مغزی تخریب می شوند که نهایتا منجر به زوال عقل شده و باعث ناتوانی...
بیماری مرتبط
زوال عقل (دمانس)
زوال عقل یا دمانس مجموعه ای از علائم پیچیده است که منجر به تحلیل رفتن توانایی شناختی فرد شده و علائم آن از فراموشی فراتر رفته و...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.