پژوهش دانشگاه فلوریدا از نقش عادت‌های روزانه در کاهش پیری مغز خبر می‌دهد

پژوهش تازه‌ای از دانشگاه فلوریدا نشان می‌دهد که پیری مغز الزاماً سرنوشتی اجتناب‌ناپذیر نیست و حتی افرادی که سال‌ها با درد مزمن زندگی می‌کنند، می‌توانند با چند عادت ساده روزمره، مغزی جوان‌تر از سن واقعی خود داشته باشند. این یافته‌ها بار دیگر نقش سبک زندگی را در سلامت مغز برجسته می‌کنند؛ نقشی که به نظر می‌رسد از شدت درد هم مهم‌تر باشد.

در این مطالعه، پژوهشگران مفهوم سن مغزی را بررسی کردند؛ شاخصی که بر اساس تصویربرداری MRI مشخص می‌کند مغز یک فرد از نظر ساختاری چند ساله به نظر می‌رسد. سن مغزی همیشه با سن شناسنامه‌ای یکسان نیست. در برخی شرایط، مانند زوال عقل، مغز پیرتر از حد انتظار دیده می‌شود. پیش از این نیز مطالعاتی وجود داشت که نشان می‌داد درد مزمن می‌تواند روند پیری مغز را تسریع کند؛ مسئله‌ای نگران‌کننده، به‌ویژه با توجه به اینکه با افزایش سن، احتمال ابتلا به دردهای مزمن ناشی از مشکلاتی مانند آرتروز یا فرسودگی ستون فقرات بیشتر می‌شود.

پژوهشگران دانشگاه فلوریدا برای بررسی دقیق‌تر این ارتباط، داده‌های بیش از ۱۰۰ فرد ۴۵ تا ۸۵ ساله را طی یک دوره دو ساله تحلیل کردند. شرکت‌کنندگان بخشی از یک مطالعه گسترده‌تر درباره درد و خطر ابتلا به آرتروز بودند. شدت و گستردگی درد مزمن آن‌ها بر اساس عواملی مانند دفعات درد، شدت آن، مدت زمان درگیری و تعداد نقاط دردناک بدن ارزیابی شد. در کنار این موضوع، عادت‌های روزمره و ویژگی‌های روانی و اجتماعی افراد، از کیفیت خواب و مصرف دخانیات گرفته تا میزان استرس، وزن بدن و میزان مثبت‌گرایی افراد نیز مورد بررسی قرار گرفتند.

نتایج نشان دادند افرادی که سبک زندگی سالم‌تری داشتند، امتیاز محافظتی بالاتری کسب می‌کردند و مغز آن‌ها به‌طور قابل توجهی جوان‌تر از سن واقعی‌شان به نظر می‌رسید. در برخی موارد، اختلاف بین سن مغزی و سن شناسنامه‌ای به هشت سال هم می‌رسید. نکته مهم این بود که این الگو حتی در میان افراد با درد مزمن نیز دیده می‌شد. در مقابل، کسانی که عادت‌های ناسالم‌تری داشتند، اغلب مغزی پیرتر از سن واقعی خود نشان می‌دادند. پیگیری دو ساله مطالعه نیز تأیید کرد که این اثر پایدار است و عادت‌های مثبت می‌توانند در بلندمدت از مغز محافظت کنند.

به گفته پژوهشگران، شدت درد به‌تنهایی تعیین‌کننده وضعیت مغز نیست. عواملی مانند خواب مناسب، مدیریت استرس، حفظ وزن سالم، پرهیز از دخانیات و داشتن روابط اجتماعی مثبت، نقش مهم‌تری در سلامت مغز ایفا می‌کنند؛ عواملی که خوشبختانه اغلب قابل تغییر هستند.

متخصصانی که در این مطالعه نقشی نداشته‌اند نیز این یافته‌ها را قابل توجه می‌دانند. آن‌ها تأکید می‌کنند که سن مغزی یک شاخص زیستی است و تضمین قطعی برای پیشگیری از زوال عقل محسوب نمی‌شود، اما می‌تواند هشداری مهم درباره وضعیت سلامت مغز باشد. به گفته متخصصان، حتی اگر نتوان سن یا ژنتیک را تغییر داد، بهبود کیفیت خواب، کاهش استرس و تقویت ارتباطات اجتماعی می‌توانند در طول زمان اثرات مثبتی به‌همراه داشته باشند.

در نهایت این مطالعه پیامی امیدوارکننده دارد: مغز انسان عضوی انعطاف‌پذیر است و به انتخاب‌های روزمره پاسخ می‌دهد. حتی در حضور درد مزمن، سبک زندگی سالم می‌تواند روند پیری مغز را کندتر کرده و کیفیت زندگی را در سال‌های بعدی بهبود ببخشد.

بیماری مرتبط زوال عقل (دمانس) زوال عقل یا دمانس مجموعه ای از علائم پیچیده است که منجر به تحلیل رفتن توانایی شناختی فرد شده و علائم آن از فراموشی فراتر رفته و...