یک مطالعه جدید نشان میدهد تغییرات ظریف در لایههای شبکیه چشم ممکن است به شناسایی افرادی که در معرض خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) هستند کمک کند؛ حتی حدود چهار سال پیش از آنکه این اختلال قلبی تشخیص داده شود.
فیبریلاسیون دهلیزی نوعی اختلال قلبی است که در آن ضربان بخشهای بالایی و پایینی قلب هماهنگی طبیعی خود را از دست میدهند و میتوانند باعث تپش یا ضربان سریع قلب شوند. برآوردها نشان میدهند حدود ۵۲.۵۵ میلیون نفر در سراسر جهان با این عارضه زندگی میکنند.
فیبریلاسیون دهلیزی با افزایش خطر مشکلاتی مانند سکته مغزی و نارسایی قلبی همراه است و در بسیاری از افراد ممکن است بدون علائم قابل توجه باقی بماند. بر اساس نتایج یک مطالعه اخیر، حدود ۶۲ درصد از افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی پیش از تشخیص، از وجود این عارضه در خود آگاه نبودند.
در مطالعه جدید که در مجله PLOS Digital Health منتشر شده، پژوهشگران تصاویر شبکیه بیش از ۹۰ هزار نفر را از دو مطالعه بزرگ بررسی کردند. آنها از تصویربرداری توموگرافی انسجام نوری (OCT) و عکسهای رنگی شبکیه استفاده کردند. جوزف هومر، چشمپزشک و نویسنده ارشد مطالعه میگوید:
«شبکیه تنها بخشی از بدن است که در آن میتوان رگهای خونی و بافت رشتههای عصبی را با روشهای رایج و غیرتهاجمی مانند OCT بررسی کرد.»
پژوهشگران دریافتند افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی بهطور مداوم لایهای از شبکیه به نام لایه سلولهای گانگلیونی ناحیه ماکولا و لایه پلکسیفرم داخلی (mGCIPL) نازکتری داشتند. لایه سلولهای گانگلیونی که اطلاعات بصری را میان شبکیه و مغز منتقل میکند و لایه پلکسیفرم داخلی که اطلاعات مربوط به برخی سیگنالهای بینایی مانند حرکت و تغییرات بین روشنایی و تاریکی را به مغز میفرستد.
نکته مهم این بود که در میان افرادی که هنگام تصویربرداری هنوز فیبریلاسیون دهلیزی نداشتند، کسانی که بعدها به این عارضه مبتلا شدند، بهطور متوسط حدود چهار سال پیش از مراجعه به بیمارستان و تشخیص، لایه mGCIPL نازکتری داشتند.
هومر توضیح داد که نازک شدن لایه mGCIPL نشانه نوعی تخریب برگشتی یا مربوط به آسیبهای گذشته است و به یک بیماری خاص اختصاص ندارد. بهگفته او این تغییرات احتمالاً ناشی از سکتههایی خفیف در مغز هستند که در افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی شایعاند. با این حال، این یافته در دو گروه مورد بررسی مشاهده شد؛ یک گروه شامل بیماران مراجعهکننده به بیمارستان و دیگری شامل داوطلبان سالم بود. به گفته هومر، مشاهده این نتیجه در هر دو گروه، اطمینان پژوهشگران به یافته را بیشتر میکند.
بنجامین برت، چشمپزشک که در این مطالعه مشارکت نداشت، نیز احتمال داد این تغییرات با دورههای کوتاه خونرسانی ناکافی مرتبط باشند که به بافت شبکیه آسیب میزنند. با این حال، سازوکار دقیق ارتباط میان فیبریلاسیون دهلیزی و تغییرات شبکیه هنوز مشخص نیست.
چنگ-هان چن، متخصص قلب که در مطالعه حضور نداشت، گفت:
«روشی که بتواند از طریق تصویربرداری معمول چشم، افراد در معرض خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی را شناسایی کند، میتواند به شناسایی زودتر این خطر و مشخص کردن افرادی که لازم است از پایش دقیقتر قلبی بهرهمند شوند، کمک کند.»
اما تأکید کرد که این یافتهها هنوز یک گام اولیه هستند و برای مشخص شدن ارتباط دقیق میان تغییرات چشم و فیبریلاسیون دهلیزی به مطالعات بیشتری نیاز است.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.