مصرف داروهای GLP-1 که در سالهای اخیر برای درمان دیابت نوع ۲ و کاهش وزن بهطور گسترده افزایش یافته، بار دیگر با پرسشهایی درباره تأثیر احتمالی این داروها بر بینایی روبهرو شده است. دو مطالعه جدید که در Annals of Internal Medicine منتشر شدهاند، نشان میدهند مصرف این داروها ممکن است با افزایش اندک خطر ابتلا به نوعی بیماری نادر چشمی به نام نوروپاتی ایسکمیک قدامی غیرشریانی عصب بینایی یا NAION همراه باشد؛ با این حال، خطر مطلق این عارضه بسیار پایین است و یافتهها بهتنهایی نشان نمیدهند که داروهای GLP-1 مستقیماً باعث بروز آن میشوند.
NAION نوعی بیماری عصب بینایی است که در اثر اختلال در جریان خون این عصب ایجاد میشود و میتواند کاهش ناگهانی و بدون درد بینایی را به همراه داشته باشد. این بیماری در بزرگسالان بالای ۵۰ سال شایعترین نوع نوروپاتی بینایی محسوب میشود.
در مطالعه آمریکایی، پژوهشگران دانشگاه راتگرز دادههای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ را بررسی کردند. این افراد بهتازگی مصرف داروهای کاهنده قند خون را آغاز کرده بودند. در مقایسه با افرادی که داروهای دیگری مانند مهارکنندههای SGLT2 یا DPP-4 را مصرف میکردند، استفاده از داروهای GLP-1 با افزایش نسبی خطر نوروپاتی ایسکمیک بینایی همراه بود. با این حال، این عارضه همچنان بسیار نادر باقی ماند و طی ۱۸ ماه، حدود ۳ تا ۴ مورد اضافی به ازای هر ۱۰ هزار فرد تحت درمان مشاهده شد.
چینتان دیو، نویسنده این مطالعه، تأکید کرد:
«افزایش خطر مطلق همچنان بسیار پایین بود. این یافتهها باید باعث افزایش آگاهی پزشکان و بیماران از این احتمال شوند، نه ایجاد نگرانی گسترده.»
مطالعه دوم که توسط پژوهشگران مؤسسه کارولینسکا در سوئد انجام شد، دادههای بیش از ۲۹۳ هزار فرد مبتلا به دیابت نوع ۲ را بررسی کرد که مصرف داروی GLP-1 یا مهارکننده SGLT2 را آغاز کرده بودند. پس از یک سال، خطر NAION در گروه GLP-1 حدود ۰.۰۴ درصد و در گروه SGLT2 حدود ۰.۰۲ درصد بود. بنابراین، اگرچه خطر نسبی در گروه دریافتکننده GLP-1 بیشتر بود، تفاوت مطلق تنها ۰.۰۲ درصد بود.
بنجامین برت، چشمپزشکی که در این مطالعه مشارکت نداشت، درباره این تفاوت گفت:
«وقتی به اعداد مطلق نگاه میکنید، افزایش ۰.۰۲ درصدی بسیار پایین است.»
او همچنین تأکید کرد که در مطالعات جمعیتی بزرگ، عوامل مختلفی میتوانند بر نتایج اثر بگذارند؛ موضوعی که هنگام بررسی بیماری نادری مانند NAION اهمیت بیشتری پیدا میکند.
از سوی دیگر، پژوهشگران تأکید دارند که هر دو مطالعه مشاهدهای هستند و بنابراین نمیتوانند ثابت کنند که داروهای GLP-1 مستقیماً باعث این بیماری میشوند. برای مثال، ممکن است تفاوتهایی در وضعیت سلامت یا عوامل خطر زمینهای میان افرادی که GLP-1 دریافت میکنند و افرادی که داروهای دیگر مصرف میکنند، بر نتایج تأثیر گذاشته باشند.
در مجموع، یافتههای جدید احتمال وجود ارتباطی میان داروهای GLP-1 و NAION را مطرح میکنند، اما نشان میدهند که این عارضه همچنان بسیار نادر است. به همین دلیل، پژوهشگران معتقدند این نتایج بهتنهایی دلیلی برای تغییر روند فعلی تجویز این داروها نیستند و بیشتر بر اهمیت ادامه بررسی ایمنی آنها تأکید دارند.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.