سالهاست پزشکان تأکید میکنند که افزایش سن مهمترین عامل خطر ابتلا به آلزایمر است، اما شواهد علمی نشان میدهند سبک زندگی نیز میتواند در سلامت مغز نقش تعیینکنندهای داشته باشد. اکنون نتیجه یک پژوهش جدید حاکی از آن است که مصرف مزمن و سنگین الکل ممکن است فرآیندهای زیستی مرتبط با پیری مغز و بیماری آلزایمر را سرعت ببخشد. البته پژوهشگران تأکید میکنند این نتایج فعلاً بر اساس آزمایشهای حیوانی به دست آمده و هنوز نمیتوان از آن نتیجه گرفت که الکل مستقیماً باعث آلزایمر در انسان میشود.
این پژوهش که در نشست سالانه انجمن پژوهشهای الکل (Research Society on Alcohol) ارائه شده، روی موشهای آزمایشگاهی انجام شده است. محققان در این مطالعه تلاش کردند بفهمند مصرف طولانیمدت الکل چگونه میتواند مسیرهای مولکولی مرتبط با تخریب سلولهای مغزی را فعال کند.
ناگالاکشمی بالاسوبرامانیان، پژوهشگر دانشگاه فلوریدا و نویسنده اصلی این تحقیق، میگوید:
«اگرچه افزایش سن همچنان مهمترین عامل خطر ابتلا به آلزایمر است، اما انتخابهای سبک زندگی نیز تأثیر زیادی بر سلامت مغز دارند. اگر بهتر درک کنیم عواملی مانند مصرف الکل، رژیم غذایی، ورزش و خواب چگونه بر مغز در حال سالمند شدن اثر میگذارند، میتوانیم راهکارهای مؤثرتری برای پیشگیری و حفظ سلامت شناختی افراد در سالهای بعدی زندگی پیدا کنیم.»
پژوهشگران در این مطالعه روی مادهای به نام استالدهید تمرکز کردند؛ ترکیبی سمی که هنگام تجزیه الکل در بدن تولید میشود. آنها از موشهایی استفاده کردند که دارای نوعی تغییر ژنتیکی بودند و توانایی کمتری در دفع این ماده داشتند. نتایج نشان دادند تجمع استالدهید میتواند تغییرات مولکولی مهمی در مغز ایجاد کند و فرآیندهایی را فعال سازد که با بیماری آلزایمر ارتباط دارند؛ از جمله افزایش التهاب، اختلال در سوختوساز سلولها و تجمع غیرطبیعی پروتئین تاو.
یکی دیگر از یافتههای جالب این پژوهش، تفاوت میان دو جنس بود. محققان مشاهده کردند الگوی تجمع پروتئین تاو و سلولهای مغزی درگیر در موشهای نر و ماده یکسان نیست. به گفته بالاسوبرامانیان، این موضوع نشان میدهد پیامدهای زیستی ناشی از متابولیسم الکل ممکن است در همه افراد مشابه نباشد و عوامل وابسته به جنسیت نیز در میزان آسیبپذیری نسبت به آلزایمر نقش داشته باشند.
با این حال، متخصصان مستقل با احتیاط این نتایج را تفسیر میکنند. دانگ ترین، متخصص بیماریهای داخلی و مدیر پزشکی کلینیک Healthy Brain که در این مطالعه مشارکت نداشته است، میگوید:
«این یک مطالعه پیشبالینی روی مدل حیوانی است و ثابت نمیکند که الکل مستقیماً باعث بیماری آلزایمر در انسان میشود، اما به مجموعه شواهد رو به رشدی که نشان میدهند مصرف زیاد الکل ممکن است فشار زیستی وارد بر مغز را افزایش دهد میافزاید، بهویژه در افرادی که از قبل زمینه آسیبپذیری دارند.»
از سوی دیگر، سواپنیل پاتل، متخصص داخلی دانشگاه هکنسک مریدین، معتقد است این نتایج اهمیت توجه به مصرف الکل را در حفظ سلامت مغز پررنگتر میکنند. او میگوید پزشکان معمولاً درباره عواملی مانند فشار خون، دیابت و ورزش با بیماران صحبت میکنند، اما مصرف الکل نیز یکی از عوامل قابل تغییری است که میتواند بر سلامت شناختی در سالهای آینده تأثیر بگذارد.
با وجود نتایج امیدوارکننده این تحقیق، پژوهشگران تأکید میکنند برای اثبات این ارتباط در انسان به مطالعات طولانیمدت بیشتری نیاز است. همچنین هنوز مشخص نیست که کاهش یا قطع مصرف الکل تا چه اندازه میتواند از بروز این تغییرات مغزی جلوگیری کند. با این حال، یافته جدید با توصیههای فعلی متخصصان همسو است؛ توصیههایی که بر محدود کردن مصرف الکل، داشتن رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و کنترل سایر عوامل خطر برای حفظ سلامت مغز تأکید دارند.
بیماری مرتبط
آلزایمر
آلزایمر نوعی بیماری عصبی پیش رونده است که به مرور زمان سلول های مغزی تخریب می شوند که نهایتا منجر به زوال عقل شده و باعث ناتوانی...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.