باکتری‌های روده می‌توانند التهاب و قند خون را کاهش دهند

دانشمندان در یک پژوهش علمی تازه به شواهدی دست یافته‌اند که نشان می‌دهند باکتری‌های روده می‌توانند نقشی فراتر از هضم غذا داشته باشند و به‌طور مستقیم در کاهش التهاب و بهبود کنترل قند خون مؤثر باشند؛ کشفی که می‌تواند افق‌های جدیدی برای پیشگیری و درمان دیابت نوع ۲ باز کند.

دیابت نوع ۲ یکی از شایع‌ترین بیماری‌های متابولیک در جهان است و بر اساس آمارهای جهانی، صدها میلیون نفر با این بیماری زندگی می‌کنند. این بیماری زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های بدن نسبت به هورمون انسولین پاسخ مناسبی نمی‌دهند؛ وضعیتی که به مقاومت به انسولین معروف است. سال‌هاست که دانشمندان می‌دانند التهاب مزمن یکی از عوامل کلیدی در ایجاد این مقاومت است، اما اکنون کانون توجه پژوهش‌ها به عاملی کمتر شناخته‌شده و در عین حال تعیین‌کننده، یعنی میکروب‌های روده، معطوف شده است.

مطالعه‌ای که به‌تازگی در مجله معتبر Nature منتشر شده نشان می‌دهد مولکولی به نام تری‌متیل‌آمین (TMA)، که توسط باکتری‌های روده تولید می‌شود، می‌تواند مسیرهای التهابی بدن را مهار کند. این مولکول از تجزیه کولین، یک ماده مغذی موجود در غذاهایی مانند تخم‌مرغ، ماهی و حبوبات، به‌وجود می‌آید.

پژوهشگران در این تحقیق دریافتند که TMA قادر است فعالیت پروتئینی به نام IRAK4 را مهار کند؛ پروتئینی که در شرایطی مانند مصرف رژیم‌های غذایی پرچرب، باعث فعال شدن پاسخ‌های التهابی و در نهایت افزایش مقاومت به انسولین می‌شود. آزمایش‌های انجام‌شده روی سلول‌های انسانی و مدل‌های حیوانی نشان دادند که مهار این مسیر التهابی می‌تواند حساسیت به انسولین را بازگرداند و کنترل قند خون را بهبود ببخشد.

مارک امانوئل دوما، از نویسندگان اصلی این مطالعه و استاد پزشکی سامانه‌ای در Imperial College London، در توضیح اهمیت این یافته می‌گوید:

«این پژوهش روایت رایج را تغییر می‌دهد. ما نشان دادیم مولکولی از میکروب‌های روده ما می‌تواند از بدن در برابر اثرات مضر یک رژیم غذایی ناسالم محافظت کند. این یک نگاه کاملاً جدید به نقش میکروبیوم در سلامت انسان است.»

در همین حال، میشل روتنشتاین، متخصص تغذیه و پیشگیری از بیماری‌های قلبی که در این تحقیق نقشی نداشته، معتقد است این نتایج با دانسته‌های قبلی هم‌راستا هستند، اما یک گام فراتر می‌روند. او می‌گوید:

«آنچه این مطالعه را متمایز می‌کند، شناسایی یک مکانیسم دقیق است. این‌که TMA می‌تواند مستقیماً سیگنال‌های التهابی را مهار کند، درک ما را از ارتباط تغذیه، میکروبیوم و کنترل قند خون عمیق‌تر می‌کند.»

به گفته پژوهشگران، این یافته‌ها نشان می‌دهند که سلامت متابولیک تنها به نوع غذا وابسته نیست، بلکه به این نیز بستگی دارد که باکتری‌های روده چگونه آن غذا را پردازش می‌کنند. رژیم‌های غذایی سرشار از فیبر و غذاهای گیاهی می‌توانند به تقویت باکتری‌های مفید روده و تولید متابولیت‌های ضدالتهابی کمک کنند، در حالی که رژیم‌های پرچرب و کم‌فیبر ممکن است تعادل میکروبی روده را بر هم بزنند.

با اینکه نتایج این تحقیق امیدوارکننده هستند، دانشمندان تأکید می‌کنند که برای توصیه‌های عملی گسترده، به مطالعات انسانی بیشتری نیاز است. در نهایت، پیام این پژوهش روشن است: سلامت روده و میکروب‌های آن نقش مهمی در دیابت نوع ۲ دارند و شاید راه‌های تازه درمان این بیماری از همین‌جا شکل بگیرند.

بیماری مرتبط دیابت نوع 2 دیابت نوع 2 از شایع ترین بیماری ها در جهان است که بدن در نتیجه اختلال در استفاده از انسولین یا تولید ناکافی آن توسط لوزالمعده، ن...