پژوهشی جدید نشان می‌دهد یک آزمایش خون مبتنی بر فناوری بیوپسی (نمونه‌برداری) مایع می‌تواند نشانه‌های بازگشت سرطان ریه را ماه‌ها پیش از مشاهده تومور در اسکن‌های تصویربرداری شناسایی کند. این آزمایش با بررسی قطعاتی از DNA تومور در جریان خون، ممکن است به پزشکان کمک کند افرادی را که پس از درمان در معرض خطر بیشتری برای عود سرطان قرار دارند، زودتر شناسایی کنند.
سرطان سلول‌های غیر کوچک ریه (NSCLC) شایع‌ترین نوع سرطان ریه است. جراحی می‌تواند برای افراد مبتلا به مراحل اولیه این سرطان، روشی با امکان درمان بالا باشد. با این حال، حتی پس از درمان اولیه موفقیت‌آمیز نیز احتمال بازگشت سرطان وجود دارد و برخی شواهد نشان می‌دهند که بیماری تقریباً در یک‌سوم بیماران عود می‌کند.
در حال حاضر، پزشکان معمولاً برای بررسی وضعیت بیماران پس از درمان از روش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن استفاده می‌کنند. این روش‌ها می‌توانند تومورها را شناسایی کنند، اما ممکن است قادر به تشخیص مقادیر بسیار اندک سلول‌های سرطانی باقیمانده در بدن نباشند. در نتیجه، ممکن است مدتی طول بکشد تا سرطان عودکننده به اندازه‌ای رشد کند که در تصاویر پزشکی قابل مشاهده باشد.
آزمایش جدید با شناسایی ctDNA تلاش می‌کند این فاصله زمانی را کاهش دهد. ctDNA به قطعات کوچکی از DNA گفته می‌شود که از سلول‌های سرطانی جدا شده و وارد جریان خون می‌شوند. این قطعات ممکن است تغییرات ژنتیکی ویژه‌ای داشته باشند که به تومور مربوط هستند. محققان با بررسی این نشانه‌های ژنتیکی در نمونه خون، می‌توانند به دنبال شواهدی از باقی ماندن سرطان یا بازگشت آن باشند.
این مطالعه که در نشریه The Journal of Molecular Diagnostics منتشر شده است، نشان داد که آزمایش بیوپسی مایع می‌تواند نشانه‌های مولکولی عود سرطان ریه را ماه‌ها پیش از آنکه تومور در اسکن قابل مشاهده باشد، شناسایی کند.
دکتر ماتیا اسنودرل، پژوهشگر ارشد مطالعه از مرکز پزشکی NYU Langone، توضیح داد:
«مزیت بالقوه اصلی این روش، تشخیص زودتر و کم‌تهاجمی شواهد مولکولی بازگشت سرطان است.»
او افزود که برخلاف تصویربرداری که تومور را پس از قابل مشاهده شدن از نظر ساختاری شناسایی می‌کند، آزمایش خون به دنبال امضای ژنتیکی اختصاصی سرطان هر بیمار در DNA آزاد در گردش خون است.
در بررسی ۴۲ بیمار مبتلا به آدنوکارسینوم ریه در مرحله IA، آزمایش توانست ctDNA را در ۹ نفر از ۱۲ بیماری که در نهایت با عود سرطان مواجه شدند، شناسایی کند. همچنین، ارزش اخباری منفی آزمایش ۸۹ درصد اعلام شد. در بیمارانی که هم نتیجه آزمایش خون آن‌ها مثبت بود و هم عود سرطان در آن‌ها تأیید شد، نشانه‌های ctDNA به‌طور میانه ۱۶.۷ ماه زودتر از تشخیص بالینی یا تصویربرداری ظاهر گردید.
دکتر هاروی پس، یکی دیگر از پژوهشگران این مطالعه، گفت:
«این آزمایش می‌تواند به مطالعاتی که هدفشان مشخص کردن دقیق‌تر روند شکل‌گیری تدریجی و پیشرفت سرطان ریه در طول زمان است، کمک کند.»
به گفته محققان، نتیجه مثبت آزمایش ممکن است نشان‌دهنده وجود بیماری باقیمانده و خطر بیشتر عود باشد، درحالی‌که نتایج منفی با ادامه بهبودی ارتباط پیدا می‌کنند. چنین اطلاعاتی می‌توانند در آینده به پزشکان برای تصمیم‌گیری درباره درمان تکمیلی یا پیگیری دقیق‌تر بیماران کمک کنند.
با این حال، نتیجه مثبت به‌تنهایی به معنای ضرورت شروع درمان بیشتر نیست و نتیجه منفی نیز نمی‌تواند نبود قطعی سرطان را تضمین کند؛ زیرا برخی تومورها DNA بسیار کمی وارد جریان خون می‌کنند. همچنین، هنوز مشخص نیست که تشخیص زودتر عود سرطان و تصمیم‌گیری درمانی بر اساس این آزمایش، واقعاً به بهبود بقا و نتایج بلندمدت بیماران منجر می‌شود یا خیر.
دکتر اسنودرل تأکید کرد که برای تأیید این نتایج، انجام مطالعات آینده‌نگر بزرگ‌تر ضروری است. به گفته او، در صورت تأیید یافته‌ها، آزمایش ctDNA می‌تواند در کنار اسکن‌های تصویربرداری برای پیگیری بیماران پس از جراحی استفاده شود، نه اینکه بلافاصله جایگزین روش‌های فعلی معرفی گردد.
بیماری مرتبط
سرطان ریه
سرطان ریه، سومین سرطان شایع در دنیا میباشد که در گذشته مرگ و میر ناشی از این بیماری به شدت بالا بوده است. سیگار کشیدن یکی از عوا...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.