یک مطالعه علمی تازه بار دیگر توجه پژوهشگران را به یکی از چالشبرانگیزترین سرطانهای انسانی جلب کرده است: سرطان لوزالمعده. شایعترین نوع این سرطان «آدنوکارسینوم مجرای پانکراس» بوده و بهدلیل مقاومت قابلتوجه به درمانهای دارویی، سالهاست بیماران را با گزینههای درمانی بسیار محدودی روبهرو کرده است. اکنون پژوهشی جدید نشان میدهد که ترکیبی از سهداروی آزمایشی میتواند در مدلهای حیوانی، این تومورهای تهاجمی را بهطور کامل از بین ببرد و از بازگشت آنها جلوگیری کند.
بر اساس آمار مؤسسه ملی سرطان آمریکا، تنها حدود ۱۳ درصد از بیماران مبتلا به سرطان لوزالمعده پنج سال پس از تشخیص زنده میمانند و این بیماری مسئول بیش از ۸ درصد مرگهای ناشی از سرطان است. بیش از ۹۰ درصد این موارد به آدنوکارسینوم مجرای پانکراس مربوط میشوند؛ سرطانی که در اغلب بیماران با جهش در ژن KRAS همراه است. این جهش، مسیرهای مولکولی خاصی را فعال میکند که رشد تومور را تسریع کرده و آن را در برابر بسیاری از درمانها مقاوم میسازد.
در سالهای اخیر، داروهایی موسوم به مهارکنندههای RAS(ON) برای هدفگرفتن این مسیر معرفی شدهاند، اما مشکل اساسی این بوده که تومورها بهسرعت نسبت به این داروها مقاوم میشوند. پژوهش جدید که نتایجش در نشریه معتبر PNAS منتشر شده، نشان میدهد مهار همزمان چند بخش کلیدی از شبکه سیگنالدهی مرتبط با جهش KRAS میتواند راهی برای غلبه بر این مقاومت باشد.
پژوهشگران در این مطالعه از موشها کمک گرفتند. آنها ابتدا نشان دادند که مسدودکردن همزمان سه مؤلفه مهم در مسیر سیگنالدهی KRAS، بهویژه پروتئینی به نام STAT3، باعث پسرفت تومور میشود. سپس این رویکرد را با یک درمان دارویی سهگانه شامل داراکسونراسیب، افاتینیب و داروی آزمایشی SD36 آزمایش کردند. نتیجه این بود که تومورها در موشها بهشدت کوچک شدند و در بسیاری از موارد بهطور کامل از بین رفتند، بدون آنکه نشانهای از مقاومت دارویی دیده شود.
کارمن گوئرا، پژوهشگر ارشد این مطالعه از مرکز ملی سرطان اسپانیا، در گفتوگو با Medical News Today میگوید:
«ما یک درمان سهگانه توسعه دادهایم که تومورها را بهطور کامل از بین میبرد. این اثر درمانی در طول زمان پایدار باقی میماند و تاکنون شاهد عود تومور نبودهایم.»
او در عین حال تأکید میکند که هنوز مشخص نیست این نتایج تا چه حد در انسانها قابل تکرار خواهند بود.
متخصصان مستقل نیز این یافتهها را بسیار امیدوارکننده توصیف میکنند. آنتون بیلچیک، جراح انکولوژی، که در این پژوهش نقشی نداشته، میگوید:
«سرطان پانکراس یکی از مرگبارترین سرطانهاست و اغلب زمانی تشخیص داده میشود که بیماری به مراحل پیشرفته و غیرقابل درمان رسیده است.» او اضافه میکند: «این تحقیق بسیار هیجانانگیز است، زیرا نشان میدهد چگونه میتوان بر مقاومت دارویی غلبه کرد. اگر این نتایج در کارآزماییهای بالینی انسانی نیز تأیید شوند، میتوانند درمان این سرطان کشنده را دگرگون کنند.»
با وجود این امیدواریها، پژوهشگران هشدار میدهند که این نتایج فعلاً به مدلهای حیوانی محدود شدهاند و چالشهایی مانند تعیین دوز مناسب داروها و تأیید ایمنی آنها در انسان همچنان باقی هستند. با این وجود، این مطالعه همچنان گامی مهم در مسیر توسعه درمانهای هدفمند و دقیقتر برای یکی از خطرناکترین سرطانهای جهان بهشمار میرود.
داروی مرتبط
آفاتینیب
داروی آفاتینیب (Afatinib) با نام تجاری ژیلوتریف، از دسته دارو های درمان هدفمند سرطان بوده که برای درمان سرطان ریه (از نوع سلول ه...
بیماری مرتبط
سرطان پانکراس (لوزالمعده)
سرطان پانکراس یا سرطان لوزالمعده با رشد و تکثیر غیرعادی سلول های پانکراس آغاز می شود. در این مطلب اطلاعاتی درباره علائم، تشخیص و...
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.