پژوهشی تازه در هلند نشان میدهد اضافه کردن دو وعده بادامزمینی در روز شاید بتواند به سلامت مغز در سالمندی کمک کند؛ بهویژه از طریق بهتر کردن خونرسانی به مغز. در این مطالعه، سالمندان سالمی که به مدت چند ماه بادامزمینی مصرف کردند، در پایان نشانههایی از افزایش جریان خون در مغز و بهبودی در حافظه کلامی نشان دادند. پژوهشگران تأکید میکنند این یافتهها به معنای درمان کامل زوال شناختی نیستند، اما نشان میدهند که تغییرات ساده غذایی در بلندمدت جنبه حمایتی دارند.
اهمیت چنین نتایجی از آنجا پررنگتر میشود که با افزایش سن جمعیت و نبود درمان قطعی برای برخی بیماریهای مرتبط با حافظه، توجه پژوهشگران به نقش تغذیه و سبک زندگی بیشتر شده است. ایده اصلی این تحقیق هم بر یک اصل زیستی ساده تکیه دارد: مغز برای تمرکز و تصمیمگیری نیازمند خونرسانی مناسب است. هرچه خونرسانی مغز کارآمدتر باشد، اکسیژن و مواد مغذی سریعتر به سلولهای عصبی میرسند و همین میتواند بر کیفیت کارکرد شناختی اثر بگذارد.
محققان برای آزمودن این فرضیه سراغ بادامزمینی رفتند؛ خوراکیای که به دلیل داشتن پروتئین، چربیهای مفید، آنتیاکسیدانها و ترکیبات گیاهی مانند پلیفنولها، مدتهاست در بحث سلامت قلب و عروق مورد توجه قرار گرفته است. در این مطالعه، بادامزمینی بو داده شده با پوست و بدون نمک برای مصرف انتخاب شد، چون همان پوسته نازک میتواند فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی بیشتری در مقایسه با بادامزمینی کاملاً پوستگرفته شده فراهم کند. یکی دیگر از ترکیبات مورد توجه پژوهشگران ال-آرژینین بود؛ اسیدآمینهای که در تنظیم جریان خون نقش دارد.
در مجموع ۳۱ زن و مرد سالم ۶۰ تا ۷۵ ساله وارد مطالعه شدند و افرادی که به بادامزمینی آلرژی داشتند یا از بیماریهایی مثل بیماری قلبی و دیابت رنج میبردند، کنار گذاشته شدند تا نتایج دقیقتر باشند. در این تحقیق هر شرکتکننده هم یک دوره بدون مصرف بادامزمینی و مغزها را گذراند و هم یک دوره با مصرف بادامزمینی، تا اثر تفاوتهای فردی کمتر شود. هر دوره ۱۶ هفته طول کشید و بین دو دوره نیز ۸ هفته فاصله گذاشته شد. در دوره مصرف، افراد روزانه ۶۰ گرم بادامزمینی بدون نمک خوردند و همزمان از مصرف سایر مغزها و خوراکیهای مغزپایه پرهیز کردند.
در پایان دوره، تصویربرداری MRI و آزمونهای حافظه نشان دادند که جریان خون کلی مغز به طور متوسط حدود ۳.۶ درصد افزایش یافته و جریان خون در ماده خاکستری مغز (قشر مغز) هم حدود ۴.۵ درصد بالاتر رفته است. در بخشهایی از مغز که با حافظه و تصمیمگیری ارتباط دارند، حتی افزایش جریان خون بیشتری هم گزارش شده است. از نظر عملکرد شناختی نیز یک تغییر کوچک دیده شد: شرکتکنندگان در آزمون حافظه کلامی به طور متوسط یک واژه بیشتر را درست تشخیص دادند. همزمان فشار خون سیستولیک (عدد بالا) نیز به طور میانگین ۵ میلیمتر جیوه کاهش پیدا کرد؛ موضوعی که در سلامت عروق اهمیت ویژهای پیدا میکند.
با وجود این نتایج مثبت، کارشناسان بیرون از تیم پژوهش خواستهاند با احتیاط به دادهها نگاه شود. تامی وود، عصبپژوهی که در این مطالعه نقشی نداشته، اصل یافته را جالب توصیف کرده و گفته است که این تحقیق به شواهدی که نشان میدهند خوراکیهای غنی از ترکیبات گیاهی میتوانند به سلامت عروق کمک کنند مهر تأیید میزند. اما او همزمان یادآور شده که کوچک بودن تعداد شرکتکنندگان، قدرت نتیجهگیری را محدود میکند. ادموند حکیمی، پزشک داخلی، نیز یافتهها را امیدبخش دانسته و در عین حال گفته است برای اطمینان بیشتر باید پژوهشهای بزرگتر و متنوعتری انجام شوند.
در نهایت مصرف منظم مقدار مشخصی بادامزمینی میتواند خونرسانی مغز را بهتر کند و همین بهبود عروقی شاید با عملکرد حافظه ارتباط داشته باشد. با این حال، هنوز معلوم نیست این تغییرات کوچک در بلندمدت چه معنایی پیدا میکنند یا آیا در جمعیتهای بزرگتر هم تکرار میشوند یا نه. از نظر عملی هم دو نکته کلیدی را باید جدی گرفت: بادامزمینی کالری بالایی دارد و بهتر است بهجای یک میانوعده دیگر مصرف شود، نه اینکه صرفاً به برنامه غذایی اضافه شود؛ و برای افراد دارای آلرژی، میتواند واکنشهای جدی ایجاد کند و بنابراین اساساً انتخاب مناسبی محسوب نمیشود.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.