پژوهشهای متعددی نشان دادهاند که سبک زندگی سالم میتواند نقش تعیینکنندهای در افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی داشته باشد. در میان عوامل مختلف، فعالیت بدنی همواره بهعنوان یکی از مؤثرترین و در عین حال قابلتغییرترین مؤلفهها مطرح بوده است. با این حال، این پرسش که «چه نوع ورزشی بیشترین اثر را بر طول عمر دارد؟» تا امروز پاسخ روشنی نداشت. اکنون نتیجه یک مطالعه گسترده که در نشریه معتبر BMJ Medicine منتشر شده است، تصویر دقیقتری از این موضوع ارائه کرده و نشان میدهد که در کنار میزان فعالیت بدنی، تنوع در فعالیتها نیز نقش مهمی در افزایش طول عمر ایفا میکند.
در این پژوهش، دادههای بیش از ۱۱۱ هزار نفر که طی بیش از ۳۰ سال در دو مطالعه بزرگ «Nurses' Health Study» و «Health Professionals Follow-Up Study» دنبال شده بودند، تحلیل شدند. شرکتکنندگان بهطور منظم درباره نوع و میزان فعالیتهای بدنی خود گزارش میدادند؛ فعالیتهایی که از ورزشهای هوازی مانند پیادهروی، دویدن، دوچرخهسواری و شنا گرفته تا تمرینهای قدرتی، حرکات کششی، یوگا و حتی فعالیتهای بدنی روزمره مانند باغبانی و کارهای سنگین در فضای باز را شامل میشدند.
نتایج نشان دادند که انجام منظم فعالیت بدنی بهطور کلی با کاهش خطر مرگ زودرس همراه است، اما این رابطه تا بینهایت ادامه پیدا نمیکند. به بیان دیگر، پس از رسیدن به یک سطح مشخص از ورزش، افزایش بیشتر زمان یا شدت فعالیت لزوماً به کاهش بیشتر خطر مرگ منجر نمیشود. یانگ هو، پژوهشگر دانشکده بهداشت عمومی هاروارد و نویسنده اصلی این مطالعه، در این باره توضیح میدهد:
«طبیعی است که اثر عوامل سالم سبک زندگی، از جمله ورزش، یک سقف مشخص داشته باشد. با افزایش بیوقفه فعالیت بدنی نمیتوان انتظار داشت خطر مرگ به صفر برسد.»
نکته تازه و قابلتوجه این تحقیق، نقش تنوع فعالیت بدنی است. پژوهشگران دریافتند افرادی که در طول هفته انواع مختلفی از فعالیتهای بدنی را انجام میدادند، در مقایسه با کسانی که به یک یا دو ورزش محدود بسنده میکردند، از مزایای بیشتری برخوردار بودند. کسانی که بیشترین تنوع ورزشی را داشتند، حدود ۱۹ درصد کمتر در معرض مرگ به هر علت قرار گرفتند و خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی، تنفسی و سرطان نیز در آنها ۱۳ تا ۱۴ درصد کاهش یافته بود.
به گفته هو،
«این یافته نشان میدهد که در یک سطح مشخص از فعالیت بدنی، ترکیب چند نوع ورزش میتواند مزایای بیشتری نسبت به تمرکز بر یک فعالیت واحد داشته باشد. مهمترین عامل همچنان حفظ سطح کلی فعالیت است، اما متنوعکردن ورزشها میتواند اثر محافظتی بیشتری ایجاد کند.»
متخصصان بالینی نیز این نتایج را تأییدی بر توصیههای عملی خود میدانند. زیشان خان، متخصص سالمندی، معتقد است این مطالعه بعد تازهای به توصیههای ورزشی میافزاید:
«سالهاست که به بیماران میگوییم فعال بمانند. این پژوهش نشان میدهد که تنوع ورزش، به اندازه حجم آن اهمیت دارد و میتواند گفتوگو بین پزشک و بیمار را واقعبینانهتر و انعطافپذیرتر کند.»
در مجموع، این تحقیق پیام روشنی دارد: برای دستیابی به عمر طولانیتر و سالمتر، تنها افزایش مقدار ورزش کافی نیست. ترکیب هوشمندانه فعالیتهای هوازی و قدرتی میتواند راهکاری مؤثرتر برای پیشگیری از مرگ زودرس و حفظ توان بدنی در سالهای پایانی زندگی باشد؛ راهکاری ساده، قابل اجرا و در دسترس برای طیف وسیعی از افراد.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.