ممکن است آب لوله‌کشی برای مصرف قرص بهتر از آب معدنی باشد

تاریخ انتشار: 09 تیر 1405

پژوهش جدید نشان می‌دهد برخی آب‌های معدنی قلیایی می‌توانند آزادسازی زودهنگام داروهای پوشش‌دار را افزایش دهند.

سال‌هاست توصیه می‌شود قرص‌ها را همراه با یک لیوان آب مصرف کنیم، اما کمتر کسی به این فکر می‌کند که چه نوع آبی برای این کار مناسب‌تر است. بسیاری تصور می‌کنند آب معدنی به دلیل داشتن املاح بیشتر، انتخاب سالم‌تری نسبت به آب لوله‌کشی است، اما اکنون نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهند این تصور همیشه درست نیست. محققان دریافته‌اند که برخی آب‌های معدنی، به‌ویژه انواع قلیایی، ممکن است عملکرد بعضی داروها را مختل کنند و باعث شوند دارو زودتر از زمان مناسب در بدن آزاد شود.

این مطالعه که در مجله Pharmaceutics منتشر شده، به بررسی تأثیر ۲۲ نوشیدنی رایج بر داروهای دارای پوشش مقاوم به اسید معده پرداخته است؛ داروهایی که تنها پس از رسیدن به روده، ماده مؤثر خود را آزاد می‌کنند. این پوشش برای بسیاری از داروها اهمیت زیادی دارد، زیرا از تخریب دارو در معده جلوگیری کرده و باعث می‌شود دارو در محل مناسب جذب شود. اگر این پوشش زودتر از موعد از بین برود، ممکن است دارو اثربخشی مطلوب خود را از دست بدهد.

پژوهشگران در این مطالعه مایعاتی مانند آب لوله‌کشی، آب تصفیه‌شده، آب معدنی، آب سیب، قهوه، چای سیاه و شیر را آزمایش کردند. نتایج نشان دادند آب معدنی قلیایی می‌تواند پوشش محافظ قرص را خیلی سریع تخریب کنند. در یکی از آزمایش‌ها، تنها پنج دقیقه قرار گرفتن قرص در آب معدنی درمانی قلیایی باعث شد بیش از ۹۰ درصد ماده مؤثر دارو پیش از موعد آزاد شود؛ اتفاقی که پژوهشگران آن را تقریباً شکست کامل پوشش محافظ دارو توصیف کردند. در مقابل، آب لوله‌کشی و آب تصفیه‌شده کمترین میزان آزادسازی زودهنگام دارو را ایجاد کردند و بنابراین احتمال کمتری داشت که بر عملکرد درمان اثر منفی بگذارند.

دکتر نیکولت کالای-سابو، از نویسندگان این پژوهش، درباره اهمیت این یافته‌ها گفت:

«در یک گونه آب معدنی درمانی قلیایی، بیش از ۹۰ درصد دارو تنها پس از پنج دقیقه آزاد شد. از آنجا که سالمندان و افراد دارای مشکل بلع، بیش از دیگران کپسول‌ها را باز می‌کنند و معمولاً مصرف‌کننده آب معدنی قلیایی نیز هستند، این موضوع تنها یک یافته آزمایشگاهی نیست، بلکه می‌تواند در دنیای واقعی بر ایمنی مصرف داروها تأثیر بگذارد.»

محققان همچنین برگه راهنمای مصرف ۱۰۳ داروی خوراکی دارای پوشش مقاوم به اسید معده را بررسی کردند تا ببینند آیا درباره نوع مایع مناسب برای مصرف دارو توضیحی ارائه شده است یا خیر. نتایج نشان دادند تنها ۸.۷ درصد از این داروها دستورالعمل مشخصی درباره نوع نوشیدنی همراه دارو دارند. در بسیاری از موارد صرفاً توصیه شده بود که دارو با آب مصرف شود، بدون آنکه مشخص شود منظور چه نوع آبی است. این در حالی است که نتایج پژوهش نشان می‌دهند نوع آب نیز می‌تواند بر عملکرد برخی داروها تأثیرگذار باشد.

دکتر اوپل بیکر، پزشک عمومی که در این تحقیق مشارکت نداشت، می‌گوید:

«بسیاری از بیماران می‌دانند که آب گریپ‌فروت می‌تواند با برخی داروها تداخل داشته باشد، اما افراد کمتری آگاه هستند که محصولاتی مانند آب معدنی، آبمیوه‌ها، نوشیدنی‌های پروتئینی یا حتی برخی نوشیدنی‌های گیاهی نیز ممکن است بر پایداری یا جذب داروها اثر بگذارند.»

او معتقد است اگر شواهد بیشتری این یافته‌ها را تأیید کنند، لازم است اطلاعات دقیق‌تری در بروشور داروها درج شوند و پزشکان و داروسازان نیز هنگام تجویز دارو، بیماران را در این زمینه راهنمایی کنند.

به گفته پژوهشگران، این موضوع برای افراد مبتلا به اختلال بلع (دیسفاژی) اهمیت بیشتری دارد. این افراد معمولاً برای راحت‌تر مصرف کردن دارو، قرص را نصف یا خرد کرده یا کپسول را باز می‌کنند؛ اقدامی که خود می‌تواند بر نحوه آزاد شدن دارو اثر بگذارد. ترکیب این روش با مصرف آب معدنی قلیایی می‌تواند خطر آزاد شدن زودهنگام دارو را بیشتر کند.

این مطالعه نشان می‌دهد حتی انتخاب ساده‌ای مانند نوع آبی که همراه قرص می‌نوشیم، می‌تواند در برخی موارد بر اثربخشی درمان تأثیر بگذارد. به همین دلیل، پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند تا زمانی که دستورالعمل دقیق‌تری برای این داروها تدوین شود، مصرف آن‌ها همراه با آب تصفیه‌شده می‌تواند انتخاب مطمئن‌تری باشد، به‌ویژه برای سالمندان و افرادی که در بلع دارو مشکل دارند.