بر اساس نتایج یک پژوهش علمی بلندمدت، کاهش قابلتوجه کالری دریافتی قادر است سرعت پیری مغز را بهطور محسوسی کاهش دهد. این مطالعه که بهتازگی در مجله معتبر Aging Cell منتشر شده، حاصل همکاری پژوهشگران Boston University و National Institute on Aging بوده و روی میمونهای رزوس انجام شده است؛ گونهای که از نظر زیستی شباهتهای مهمی با انسان دارد.
در این تحقیق، گروهی از میمونها به مدت حدود ۲۰ سال رژیمی با ۳۰ درصد کالری کمتر نسبت به حالت عادی دریافت کردند. بررسی مغز این حیوانات پس از مرگ طبیعی مشخص کرد که نشانههای کلیدی پیری مغز، از جمله اختلالات متابولیک و آسیبهای اکسیداتیو، در آنها بهطور معناداری کمتر بوده و به بیان ساده، مغز این میمونها جوانتر از همتایان خود در گروه کنترل مانده است.
آنا ویتانتونیو، دانشجوی دکترای علوم اعصاب و نویسنده اول این مطالعه، در توضیح اهمیت نتایج میگوید:
«نوآوری اصلی پژوهش این است که نشان میدهد اثرات محافظتکننده کاهش کالری، که پیشتر در گونههایی با عمر کوتاه مانند جوندگان دیده شده بود، در یک گونه با عمر طولانی نیز قابل مشاهده است. این موضوع به وجود سازوکارهای زیستی مشترک در فرآیند پیری مغز اشاره میکند.»
او تأکید میکند که هدف این مطالعه تجویز یک رژیم غذایی خاص برای انسانها نیست، بلکه درک زیستشناسی پیری مغز است.
یافتههای پژوهش نشان میدهند که کاهش کالری بهویژه روی سلولهای گلیال مغز اثر مثبت دارد؛ سلولهایی که زمانی صرفاً پشتیبان نورونها تلقی میشدند اما امروز نقش فعال آنها در یادگیری، انعطافپذیری عصبی و پیری مغز شناخته شده است. ویتانتونیو توضیح میدهد: «میکروگلیا، سلولهای ایمنی مغز، با افزایش سن مستعد التهاب مزمن میشوند. ما دیدیم که در حیوانات با رژیم کمکالری، این سلولها حالت متعادلتری دارند.» او اضافه میکند که الیگودندروسیتها، سلولهایی که غلاف میلین را میسازند نیز آسیب کمتری دیدهاند؛ موضوعی که به حفظ ارتباط مؤثر میان نورونها و سلامت ماده سفید مغز کمک میکند.
با این حال، متخصصان تغذیه نسبت به تعمیم مستقیم این نتایج به انسانها هشدار میدهند. میشل روثنستاین، کارشناس تغذیه قلب و عروق که در این پژوهش نقشی نداشته، میگوید: «کاهش ۳۰ درصدی کالری برای سالهای طولانی، بسیار دشوار است و میتواند با خطراتی مانند تحلیل عضلانی، کمبود ریزمغذیها و خستگی مزمن همراه باشد.» به گفته او، «انسانها میمون نیستند و تفاوتهای متابولیکی و سبک زندگی نقش مهمی در پاسخ بدن به رژیم غذایی دارند.»
روثنستاین با اشاره به نتایج مطالعات انسانی مانند CALERIE میافزاید:
«شواهد نشان میدهند کاهش ملایمتر کالری، در حد 12 تا 25 درصد، همراه با تغذیه باکیفیت و فعالیت بدنی منظم، میتواند بدون ایجاد خطرات شدید، فواید زیادی را بههمراه داشته باشد.»
در مجموع، این مطالعه تصویری امیدوارکننده از نقش تغذیه در سلامت مغز ترسیم میکند. اگرچه کاهش شدید کالری برای انسانها توصیه نمیشود، اما یافتهها نشان میدهند که تنظیم هوشمندانه میزان کالری دریافتی، در کنار عوامل دیگری مانند ژنتیک، خواب و تحرک بدنی، میتواند به حفظ عملکرد مغز و کند شدن روند پیری آن کمک کند.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.