سالهاست پزشکان درباره خطرات کمتحرکی هشدار میدهند و توصیه میکنند افراد زمان کمتری را در حالت نشسته سپری کنند. اما نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهند تنها مدت زمان نشستن مهم نیست، بلکه نحوه نشستن نیز میتواند بر خطر ابتلا به سرطان و مرگ ناشی از آن تأثیر بگذارد. محققان دریافتهاند شکستن دورههای طولانی نشستن با چند دقیقه فعالیت بدنی، حتی اگر سبک باشد، ممکن است خطر مرگ ناشی از سرطان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
نتیجه این مطالعه که در نشریه PLOS Medicine منتشر شده، دادههای بیش از ۹۱ هزار بزرگسال در UK Biobank را بررسی کرده است. شرکتکنندگان به مدت هفت روز از مچبندهای هوشمند برای ثبت میزان فعالیت بدنی و زمان نشستن خود استفاده کردند و سپس پژوهشگران وضعیت سلامت آنها را به طور میانگین حدود ۱۲ سال پیگیری کردند.
در این پژوهش، رفتار کمتحرک به دو گروه تقسیم شد؛ نشستنهای طولانی و بدون وقفه که دستکم ۳۰ دقیقه ادامه داشتند و نشستنهایی که با حرکت و فعالیت کوتاه قطع میشدند. نتایج نشان دادند افرادی که مدت بیشتری بدون وقفه مینشستند، نهتنها بیشتر در معرض ابتلا به سرطان قرار داشتند، بلکه خطر مرگ ناشی از سرطان نیز در آنها بالاتر بود.
به گفته پژوهشگران، هر یک ساعت افزایش در نشستن طولانی و بدون وقفه با حدود ۹ تا ۱۰ درصد افزایش خطر مرگ ناشی از سرطان همراه بود. در مقابل، افرادی که زمان نشستن خود را با فعالیتهای کوتاهی مانند پیادهروی، انجام کارهای خانه یا دیگر فعالیتهای بدنی کاهش میدادند، با خطر کمتری برای مرگ ناشی از سرطان روبهرو بودند.
طبق بررسیهای انجام شده، جایگزین کردن تنها یک ساعت از نشستن طولانی با فعالیت بدنی سبک، مانند پیادهروی آرام، با ۱۲ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان همراه است. همچنین، جایگزین کردن تنها پنج دقیقه از یک دوره طولانی نشستن با فعالیت بدنی شدید، با کاهش ۲۲ درصدی خطر مرگ ناشی از سرطان ارتباط دارد.
دیوید یاشار، متخصص خون و سرطان که در این پژوهش مشارکت نداشت، میگوید:
«سبک زندگی کمتحرک میتواند با افزایش اضافهوزن و چاقی، التهاب مزمن بدن را تشدید کند؛ عاملی که از مدتها پیش بهعنوان یکی از عوامل خطر ابتلا به سرطان شناخته میشود.»
به گفته او، کمتحرکی همچنین ممکن است تعادل هورمونها را بر هم بزند و احتمال بروز برخی سرطانهای وابسته به هورمون، مانند سرطان پستان، را افزایش دهد. او توصیه میکند افراد هر ۱۵ دقیقه یکبار از جای خود بلند شوند، چند دقیقه راه بروند یا حتی برای نوشیدن یک لیوان آب از پشت میز فاصله بگیرند.
هکتور پرز، جراح چاقی، نیز معتقد است مهمترین پیام این پژوهش آن است که بدن تنها به مجموع زمان نشستن واکنش نشان نمیدهد، بلکه به الگوی آن نیز حساس است. به گفته او، ۹۰ دقیقه نشستن بدون وقفه احتمالاً اثر متفاوتی نسبت به همان ۹۰ دقیقهای دارد که با چند وقفه کوتاه همراه باشد.
البته پژوهشگران تأکید میکنند این مطالعه از نوع مشاهدهای بوده است؛ بنابراین نمیتوان با قطعیت گفت نشستن طولانی مستقیماً باعث افزایش خطر سرطان میشود. با این حال، نتایج نشان میدهند ایجاد وقفههای کوتاه و منظم در زمان نشستن، راهکاری ساده و کمهزینه است که میتواند در کنار ورزش منظم، به حفظ سلامت و کاهش خطر ابتلا به بیماریها کمک کند.
ثبت دیدگاه
دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید.